T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/596 Esas - 2025/261
T.C.
...
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/596
KARAR NO : 2025/261
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 29/08/2024
KARAR TARİHİ : 16/04/2025
K.YAZIM TARİHİ : 17/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesi ile; Anfa ... Altınpark İşletmeleri Limited Şirketi uhdesinde bulunan "... Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, geçmiş dönemlerde yukarıda yazılı taşeron firmalarda çalışan ve ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı Arabuluculuk Başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelenen dava dışı işçi ...'ya ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ödenen tutar, 25.08.2022 tarihinde şirketimiz alacaklarından mahsup edildiğin, dava dışı işçinin çalışmış olduğu yukarıda yazılı davalı taşeron şirketlerle şirketleri arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca idareleri tarafından ödenen işçilik alacakları ve arabuluculuk ücreti için toplam 3.979,92 TL.'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, müvekkili şirket faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırdığını, davalı şirketler de, müvekkili şirketin taşeronları olarak çalıştığını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ... işçilik alacakları için ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı Arabuluculuk yoluna başvurduğunu, arabuluculuk görüşmeleri neticesinde, 13.09.2019 tarihinde tarafların anlaştığırı, başvurucunun işçilik alacakları ile Arabuluculuk ücret ve masraflarının ödendiğini, toplam 3.979,92 TL. ödeme tutarı, idare tarafından müvekkili şirketin hakediş alacaklarından 25.08.2022 tarihinde mahsup edilmiş olup, mahsup edilen bu tutarın avans faizi ile birlikte iadesine yönelik davalı şirketlerle akdedilen hizmet sözleşmeleri gereği, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak davalı taşeron şirketlerden talep edildiğini, 2023/15519 numaralı arabuluculuk dosyası kapsamında başlatılan arabuluculuk sürecinde davalılarla anlaşılamadığını, sözleşme gereği, yüklenici bu işte çalıştırdığı işçilerin SGK işlemleri ile ilgili her türlü bildirim ve ödemelerini...'nın SGK'da bu iş için açtırmış olduğu iş yeri numarasının altında aracı iş yeri numarası alarak iş yeri tescili yaptıracak ve bu durumdan... yazılı olarak haberdar edileceğini, işle ilgili olarak SGK tarafından...'ya bildirilen işçilikler, bu sözleşmede yazılı işin işçiliklerinin hesabında aynen esas alınacağını, bu durum yüklenici tarafından kesin olarak kabul edildiğini, müvekkili şirket, taşeron davalılar işçisine, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödenen tutarın hakedişlerinden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını, mahkemece yaptırılacak Bilirkişi İncelemesi ile müvekkil şirketten mahsup edilen ödemenin davalılarla yapılan Hizmet Alım Sözleşmesi’nin ilgili maddeleri ile Eki Teknik Şartnameler uyarınca, davalı şirketlerin dava dışı işçiye 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca, ödemekle sorumlu oldukları miktarların tespiti ile her bir davalının müvekkilinin hakedişinden mahsup edilen tutardan sorumlu olduğu miktarların belirlenerek, belirlenecek miktarlar kadar hüküm altına alınmasını, tüm bu sebeplerle; fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat istekleri saklı kalmak kaydı ile, kısmi dava olarak (her bir davalının 100,00 TL. Tutar ile sınırlı olmak üzere) şimdilik 900,00 TL.'nin ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için mahkemeye müracaat etme zaruretinin hasıl olduğunu, fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile kısmi dava olarak (her bir davalının 100,00 TL. Tutar ile sınırlı olmak üzere) şimdilik 900,00 TL.'nin ... Büyükşehir Belediyesi tarafından müvekkili şirketin hakedişinden mahsup ettiği 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu olduğu payları oranındaki miktarlar kadar tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı Emfa İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Davalı ...İnşaat Orman Hayvancılık Tarım Nakliyat Otomotiv Turizm Sanayi İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Davalı ...Tarım Ürünleri Peyzaj İnşaat Otomotiv Turizm Sanayi Dış Ticaret Anonim Şirketi ... Şubesi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
Davalı Tasfiye Halinde İleri Grup Peyzaj Müşavirlik Turizm İnşaat Temizlik Petrol Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının işçilik alacaklarının rücüen tahsili talebinin yerinde olup olmadığının olduğu anlaşıldı.
Davacı vekilinin 06.09.2024 tarihli dilekçesi ile: Davalılar Agh Grup İnş. Ve Bilişim San. Tic. Ltd Şti., Tan-ce-na İnş. Peyzaj Taah. Tic. Ltd. Şti., Floret İnş. Ener. Mad. Bot. Teks. Gıda Pet. Tur. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., Yesa İnş. Tur. Grafik Tasarım Rekl. Organizasyon Matbaa Mad. Müh. Müşavirlik Gıda Tarım Emlak İş Makinaları İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti., ve Erka Botanik Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi yönünden dava konusu iddia ve taleplerinden, kayıtsız ve şartsız olarak feragat ettiklerini, diğer davalılar İleri Grup Peyz. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ...Tar. Ürünleri Peyzaj İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.ş. ... Şubesi, ...İnş. Orman Hayv. Tarım Nakl. Oto. Tur. San. İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti ve Emfa İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd Şti. yönünden iddia ve taleplerinin devam etmekle birlikte feragat beyanı doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği,
Mahkememizin işbu dosyasında davalılar Agh Grup İnş. Ve Bilişim San. Tic. Ltd Şti., Tan-ce-na İnş. Peyzaj Taah. Tic. Ltd. Şti., Floret İnş. Ener. Mad. Bot. Teks. Gıda Pet. Tur. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., Yesa İnş. Tur. Grafik Tasarım Rekl. Organizasyon Matbaa Mad. Müh. Müşavirlik Gıda Tarım Emlak İş Makinaları İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti., ve Erka Botanik Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi yönünden davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine, diğer davalılar İleri Grup Peyz. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ...Tar. Ürünleri Peyzaj İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.ş. ... Şubesi, ...İnş. Orman Hayv. Tarım Nakl. Oto. Tur. San. İç Ve Dış Tic. Ltd. Şti ve Emfa İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd Şti. yönünden davanın devamına karar verildiği anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişiden alınan 16.01.2025 tarihli raporda: Davacı şirket tarafından dava dışı işçi ... için ... Büyükşehir Belediyesi'ne 25.08.2024 tarihinde ödenen 3.979,92 TL'den davalı şirketlerin sorumluluğuna düşen kısmın; 991,49 TL'sinden ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Turizm San. Dış Ticaret A.Ş., 763,40 TL'sinden Tasfiye Halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olmak üzere toplam 1.754,89 TL olduğunun hesaplandığını, dava dışı işçiye yapılan ödeme sırasında dava dışı işçinin diğer davalı şirketler olan;Emfa İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi Ve ...İnş. Or. Hayv. Tarım Nak. Oto. Tur. San. İç Ve Dış Ticaret Ltd. Şti. çalışmaları devam ettiğinden, bu davalılar yönünden sorumluluk hesaplanamadığı bildirilmiştir.
Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur (Yargıtay 6. HD 2021/1763 esas 2021/2455 karar sayılı ilamı).
İşçilik alacakları ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekeceğinden (Yargıtay 6. HD 2021/876 esas 2021/1507 karar sayılı ilamı) ve taraflar arasındaki sözleşmede açık hüküm bulunmasa dahi, bedeli önceden kararlaştırılan iş yönünden, davalının işçilerinin işçilik alacaklarından, iç ilişkide davalının sorumlu olduğunun kabulü gerekeceğinden davacının yapmış olduğu ödemenin tamamından davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir (... BAM 23. HD 2018/2185 esas 2022/562 karar sayılı ilamı).
Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile hesaplanan miktar üzerinden 991,49 TL'sinden ...tarım ür. pey. inş. oto. turizm san. dış ticaret a.ş., 763,40 tl'sinden tasfiye halinde ileri grup pey. müş. tur. inş. tem. pet. nak. san. ve tic. ltd. şti. nden olmak üzere alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, dava dışı işçinin diğer davalı şirketler olan; emfa inşaat taahhüt sanayi ve ticaret limited şirketi ve ...inş. or. hayv. tarım nak. oto. tur. san. iç ve dış ticaret ltd. şti. nde çalışmaları devam ettiğinden ve bu davalılar yönünden sorumluluk hesaplanamacağından bu davalı şirketler yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafından açılan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, (... BAM 23. HD 2018/2070 esas 2019/1481 karar sayılı, ... BAM 4. HD 2019/132 esas 2021/334 karar sayılı ilamı) ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
A-) Davalılar Emfa İnşaat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ...İnş. Or. Hay. Ve Tarım Nak. Oto. Tur. San. İç Ve Dış Tic. Ltd Şti yönünden açılan davanın ayrı ayrı reddine,
B-) 991,49 TL ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.Ş'den ,
763,40 TL'sinin tasfiye halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti'nden rücüen alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
Alınması gereken 615,40TL harçtan peşin alınan 427,60TL harç ile ıslah harcı 30,00TL harcın mahsubu ile eksik alınan 157,80TL harcın (davalı ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu 89,15TL ile sınırlı olmak üzere, davalı Tasfiye halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğu 68,65TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.Ş. İle davalı Tasfiye halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
6102 sayılı TTK 5/A maddesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11, 13, 14.md ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife Hükümleri Uyarınca Hesaplanan Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.280,00TL zorunlu arabuluculuk giderinin (davalı ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu 1.853,16TL ile sınırlı olmak üzere, davalı Tasfiye halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğu 1.426,84TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.Ş. İle davalı Tasfiye halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 946,00 harcın (davalı ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu 534,48TL ile sınırlı olmak üzere, davalı Tasfiye halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğu 457,01TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.Ş. ile davalı Tasfiye halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine,
Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca Hesap ve takdir olanan 1.754,89TL vekalet ücretinin (davalı ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu 991,49TL ile sınırlı olmak üzere, davalı Tasfiye halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğu 763,40TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.Ş. ile davalı Tasfiye halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 6.882,00TL yargılama giderinin (davalı ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.Ş.'nin sorumluluğu 3.882,24TL ile sınırlı olmak üzere, davalı Tasfiye halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğu 2.993,76TL ile sınırlı olmak üzere,) davalı ...Tarım Ür. Pey. İnş. Oto. Tur. San. Dış Tic. A.Ş. ile davalı Tasfiye halinde İleri Grup Pey. Müş. Tur. İnş. Tem. Pet. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırına iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/04/2025