T.C. ...5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/162 Esas - 2025/788
T.C.
ANKARA
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/162
KARAR NO : 2025/788
GEREKÇELİ KARAR
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
DAVA : Menfi tespit
DAVA TARİHİ : 10/03/2023
KARAR TARİHİ : 21/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/11/2025
Davacılar tarafından davalı hakkında açılan menfi tespit davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP ;
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle ...... .... .... Esas nolu dosyası ile icra takibine konu edilen çekin davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından otel faaliyeti kapsamında yapılan iş dolayısıyla düzenlenerek yaklaşık 40 adet çek ile Çankaya'daki adresinden Yalova'da bulunan otele gönderilmek üzere kargoya teslim edildiğini, çeklerin tamamının kargo taşıması sırasında üçüncü kişiler tarafından çalındığını, çeklerin çalınması ile ilgili olarak ...Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/16961 Soruşturma nolu dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, dava konusu çek üzerinde lehtar imzasının sahte olarak atıldığından davalının yetkili hamil olmadığını, dava konusu çekin davacı ...'yi teslim edilmek üzere otel yetkililerine gönderildiğini ancak çekin üçüncü kişiler tarafından ele geçirilmesi nedeni ile davacı ...'ye ulaşmadığını, çekin davacı ... tarafından ciro ve devir edilmediğini, çek üzerinde davacı ...'nin kaşe ve imzasının taklit edilerek geçersiz/sahte imza ile davalıya ciro ve devir edilmiş gibi gösterildiğini ileri sürerek ...... .... .... Esas nolu dosyasına girecek paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, dava konusu icra takibinden dolayı davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ;
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin dava konusu çekin keşidecisi olduğunu, çekteki imzasına bir itirazının bulunmadığını, çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini, çekteki lehtar imzasının sahte olmasının Türk Ticaret Kanununun 677. maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereğince çekteki imzasına itiraz etmeyen keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, çekin diğer davacı ...'ye ulaşmadan kaybolmuş olmasının davalıyı bağlamadığını, davacıyı borçtan kurtarmadığını, çekteki ciro silsilesinden de anlaşılacağı üzere davalının dava konusu çeki aralarındaki ticari ilişkiye istinaden ... Plastik Şirketinden aldığını, çekte ödeme yasağı bulunması nedeni ile çek bedelini tahsil edemediğini, bundan dolayı büyük bir mağduriyet yaşadığını, ... Plastik Şirketi ve yetkilisi hakkında... Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/9548 Soruşturma nolu dosyası ile suç duyurusunda bulunduğunu, dava konusu çekin davalıya ciro yoluyla geçtiğini, davacı ile davalı arasında başka cirantalar bulunduğunu, davalının çeki davacıdan almadığından çekteki imzadan davacıya ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, iyi niyetli olduğunu savunarak davanın reddine, kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ;
Dava konusu ... Bankası ...Kurumsal şubesine ait, 0049574 seri nolu, 15/01/2023 keşide tarihli, 10.249,48 TL bedelli çekin keşidecisi davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, lehtarı davacı ...-Kağıt Ev, ilk cirantası ..., ikinci cirantası Karnallar Su Arıtma Sistemleri Tekstil Kağıtçılık Limited Şirketi, üçüncü cirantası ... Plastik Kimya ve Temizlik Malzemeleri Limited Şirketi, son cirantası ve ibraz edeni davalıdır.
Mahkememizin 10/03/2023 tarihli kararı ile davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, icra veznesine yatırılmış veya yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi için İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 3. fıkrası gereğince teminat alınarak ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiştir.
Davacılar vekili 13/03/2023 tarihinde ihtiyati tedbir teminatı dosyaya yatırmıştır.
...Cumhuriyet Başsavcılığı 13/03/2023 tarihli cevabi yazı ile 2023/16961 Soruşturma nolu dosyası göndermiştir.
24/10/2023 tarihli celsenin 2 numaralı ara kararı ile davacılar vekiline dava dilekçesinde dava konusunun değerinin belirtilmemesi nedeni ile dava konusunun değerini bildirmesi için Hukuk Muhakemeleri Kanununun 119. maddesinin 1. fıkrasının d bendi ve 31. maddesi gereğince 2 hafta kesin süre verilmesine karar verilmiştir.
24/10/2023 tarihli celsenin 3 numaralı ara kararı ile davacılar vekiline davalının dava konusu çekleri iktisabında kötüniyetinin yahut ağır kusurlu bulunduğuna ilişkin delillerini sunması için 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin sürede ara kararın gereğinin yerine getirilmemesi halinde söz konusu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtarına karar verilmiştir.
...7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/10/2023 tarihli cevabi yazısı ekinde gönderilen 2022/844 Esas 2023/259 Karar nolu dosyasında 13/04/2023 tarih ve 2022/844 Esas 2023/259 Karar nolu karar ile dava konusu çek hakkında davacı ... tarafından açılan kıymetli evrakın iptali davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacılar vekili 06/11/2023 tarihli dilekçesi ile davanın ...26. İcra Dairesi Müdürlüğünün 2023/2106 Esas nolu dosyasına konu çeke yönelik olduğunu, icra takibi uyarınca takip çıkış miktarı ile dava değerinin 11.380,65 TL olduğunu bildirmiştir.
Davacılar vekili 06/11/2023 tarihli dilekçesi ile ...Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/16961 Soruşturma nolu dosyasının yetkisizlik kararı ile... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiğini, davacı ... tarafından suç duyusurunda bulunulmadığını bildirmiştir.
...2. Genel İcra Dairesi Müdürlüğünün getirilen ...Esas nolu dosyasında davalı alacaklı tarafından aralarında davacıların da bulunduğu 4 borçlu hakkında dava konusu çekten dolayı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile 10/03/2023 tarihinde icra takibi başlatılmıştır.
... Bankası Balgat ...Kurumsal Şubesi Müdürlüğü 17/05/2024 tarihli cevabi yazı ile dava konusu çekin bankaya ibraz edilmediğini bildirmiştir.
Davacılar vekili 21/05/2024 tarihli dilekçesi ile davacı ...'nin mukayeseye elverişli imzalarının bulunduğu yerleri bildirmiştir.
16/07/2024 tarihli celsenin 1 numaralı ara kararı ile davacı vekiline dava açılırken 179,90 TL peşin harç ödenmesi ve 06/11/2023 tarihli dilekçede dava konusunun değerinin 11.380,65 TL olarak bildirilmesi nedeni ile dava konusu olan değere göre dava açılırken eksik ödenen 14,45 TL peşin harcı yatırması için iki hafta kesin süre verilmesine, kesin süre içinde peşin harcın yatırılmaması durumunda Harçlar Kanununun 16. maddesinin 3. fıkrası ile 30. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına ve yenileme süresi içinde harç tamamlanamadığı takdirde ise davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına karar verilmiştir.
Davacılar vekili 19/07/2024 tarihinde eksik peşin harcı yatırmıştır.
Davacı ...'nin mukayeseye elverişli imzaları getirtilmiştir.
Grafolog bilirkişi Mustafa KARİPTAŞ 06/01/2025 tarihli raporunda dava konusu çekin arka yüzünde, birinci cirantacı kısmında davacı ... adına atfen atılı bulunan imza ile ...'nin mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada kaligrafik ve karakteristik özellikler yönünden farklılıklar görüldüğünü, dava konusu çekin arka yüzünde atılı bulunan imzanın, mevcut mukayese imzalarına kıyasen davacı ...'nin eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığını bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava, dava konusu icra takibinin dayanağı olan çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti için açılan menfi tespit davasıdır.
Davalı vekili Av.Hüseyin YILMAZ'ın 07/06/2023 tarihli dilekçesi ile vekillikten istifa ettiğini bildirmesi ve bu dilekçe ile duruşma gününün ve saatinin davalıya tebliğ edilmesi nedeni ile Av.Hüseyin YILMAZ gerekçeli karar başlığına davalı vekili yazılmamıştır.
Davacılar, dava konusu çekin keşidecisi olan davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından kargo ile gönderilmekte iken çalındığı, davacı ...'nin imzasının sahte olarak atıldığı ve icra takibine konu edildiği vakıalarını ileri sürmüş ve davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ise, dava konusu çeki aralarındaki ticari ilişkiye istinaden ... Plastik Kimya ve Temizlik Malzemeleri Limited Şirketinden aldığını savunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Türk Medeni Kanununun 6. maddesi gereğince kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
Türk Ticaret Kanununun 792. maddesine göre çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.
Davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından açılan davada;
Davacının Türk Ticaret Kanununun 792. maddesine göre davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu ispat yükünü toplanan deliller, özellikle dava konusu çekte ciro silsilesinin düzgün olması, davalının kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğuna ilişkin delil sunmaması ile ispatlayamaması ve dava dilekçesinde yemin deliline dayanmaması nedenleri ile davanın reddine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin davanın reddine karar verilmesi nedeni ile İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince reddine, davalının tazminat talebinin davalının zararı oluştuğunun iddia ve ispat edilmemesi nedeni ile İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince reddine, mahkememizin 10/03/2023 tarihli davacılar tarafından icra dosyasına yatırılmış veya yatırılacak paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesine dair İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 3. fıkrası gereğince verilen ihtiyati tedbir kararının davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi açısından İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince kaldırılmasına, mahkememizin 10/03/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının icra edilmesi nedeni ile dava konusu alacağın % 20'si oranında 2.276,13 TL tazminatın İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davalıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı ... tarafından açılan davada;
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden ... .... .... .... .... .... 'ye ait olmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacının sunduğu deliller ve özellikle bilirkişi raporu ile dava konusu çekte kendisine atfen atılan imzanın kendisine ait olmadığı vakıasını ispatlayarak ispat yükünü yerine getirmesi nedeni ile davanın kabulüne, davacı ...’nin ...2. Genel İcra Dairesi Müdürlüğünün ...Esas nolu dosyasına konu, keşidecisi ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan, ... Bankası ...Kurumsal şubesine ait, 0049574 seri nolu, 15/01/2023 keşide tarihli, 10.249,48 TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin davacının kötüniyetli olduğunun ispat edilememesi nedeni ile İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince reddine, davalının tazminat talebinin davanın kabulüne karar verilmesi nedeni ile İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince reddine, davacı ... hakkındaki icra takibinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince kendiliğinden durduğunun ...2. Genel İcra Dairesi Müdürlüğüne bildirilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, davanın ve kararın niteliğine göre dava dilekçesinde icra takibinin iptali talebi ile ilgili bir hüküm kurulmamış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A1-Davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından açılan davanın REDDİNE,
Davacının kötü niyet tazminatı talebinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince REDDİNE,
Davalının tazminat talebinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince REDDİNE,
Mahkememizin 10/03/2023 tarihli davacılar tarafından icra dosyasına yatırılmış veya yatırılacak paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesine dair İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 3. fıkrası gereğince verilen ihtiyati tedbir kararının davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi açısından İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince KALDIRILMASINA,
Mahkememizin 10/03/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının icra edilmesi nedeni ile dava konusu alacağın % 20'si oranında 2.276,13 TL tazminatın İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince davacı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davalıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu 2025 yılı Harçlar Tarifesinin 1 sayılı Yargı Harçları Tarifesinin A,III/2-a maddesi gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç, 200,00 TL tamamlama harcı ve 14,45 TL tamamlama harcının diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 197,17 TL'den mahsubu ile 418,22 TL peşin harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 179,90 TL, tamamlama harcı 200,00 TL, tamamlama harcı 14,45 TL, 11 adet vekalet harcı 646,50 TL ve 11 adet vekalet pulu 1.011,80 TL olmak üzere toplam 2.052,65 TL harcın diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 1.026,32 TL'sinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafından yapılan dosya-posta gideri 46,00 TL yargılama giderinin diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 23,00 TL'sinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından yapılan 1 adet vekalet harcı 25,60 TL ve 1 adet vekalet pulu 40,30 TL olmak üzere toplam 65,90 TL yargılama giderinin diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 32,45 TL'sinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra İADESİNE,
B1-Davacı ... tarafından açılan davanın KABULÜNE,
Davacı ...’nin ...2. Genel İcra Dairesi Müdürlüğünün ...Esas nolu dosyasına konu, keşidecisi ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan, ... Bankası ...Kurumsal şubesine ait, 0049574 seri nolu, 15/01/2023 keşide tarihli, 10.249,48 TL bedelli çekten dolayı davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
Davacının kötü niyet tazminatı talebinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince REDDİNE,
Davalının tazminat talebinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince REDDİNE,
Davacı ... hakkındaki icra takibinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince kendiliğinden durduğunun ...2. Genel İcra Dairesi Müdürlüğüne BİLDİRİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu 2025 yılı Harçlar Tarifesinin 1 sayılı Yargı Harçları Tarifesinin A,III/2-a maddesi gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç, 200,00 TL tamamlama harcı ve 14,45 TL tamamlama harcının diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 197,17 TL'den mahsubu ile 418,22 TL peşin harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 179,90 TL, tamamlama harcı 200,00 TL, tamamlama harcı 14,45 TL, 11 adet vekalet harcı 646,50 TL ve 11 adet vekalet pulu 1.011,80 TL olmak üzere toplam 2.052,65 TL harcın diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 1.026,32 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafından yapılan dosya-posta gideri 46,00 TL yargılama giderinin diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 23,00 TL ile davacının davasına özgü yapılan dosya-posta gideri 67,00 TL ve bilirkişi ücreti 3.000,00 TL olmak üzere toplam 3.090,00 TL yargılama giderinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yapılan 1 adet vekalet harcı 25,60 TL ve 1 adet vekalet pulu 40,30 TL olmak üzere toplam 65,90 TL yargılama giderinin diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 32,45 TL'sinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra İADESİNE,
6-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. fıkrasına ve 2. kısmına göre kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 11.380,65 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-...... .... .... tarih ve ...Esas nolu yazı ile mahkememize gönderilen dava konusu çek aslının kararın kesinleşmesi beklenmeksizin GERİ GÖNDERİLMESİNE,
8-İmza incelemesi için getirtilen belge asıllarının karar kesinleşince GERİ GÖNDERİLMESİNE,
Davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesinin 2. fıkrası gereğince kesin olmak üzere karar verildi.21/10/2025