T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/793 Esas - 2026/281
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ANKARA
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2025/793 Esas
KARAR NO : 2026/281
...
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/10/2025
KARAR TARİHİ : 14/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ....2 ay süre ve 700 Personelle Hizmet Alımı Yoluyla Yaptırılması" işine ait sözleşmenin imzalandığını, yüklenici ile imzalanan sözleşme ve eki şartnamedeki düzenlemeler gereği, ihale karar damga vergisinin yüklenici tarafından Vergi Dairesine ödenerek, ödeme alındı belgesinin sözleşme imzalanmadan önce müvekkili Teşekküle sunulduğunu, fakat ilgili ihaleye ait teklif tutarına dahil edilen, sözleşme gideri olarak ödenen, hakediş ödemeleri içerisinde tekraren yükleniciye ödenen ihale kararı damga vergisi tutarlarının sözleşmeye aykırı olarak .... şikayet itiraz yoluyla talep edildiğini, akabinde ... kararına karşı dava açıldığını,....Mahkemesinde görülen davanın yüklenici lehine sonuçlanması neticesinde, vergi dairesince yükleniciye vergi iadesi niteliğinde ödeme gerçekleştirildiğini ve bunun üzerine .... tarafından müvekkili Teşekkülden gecikme cezasıyla birlikte toplam 108.203,63 TL talep edildiğini, Vergi Dairesi nezdinde alacakları olarak bekleyen bakiyelerinden vergi aslı olarak 75.772,85 TL'nin re'sen tahsil edilerek 11.01.2024 tarihinde firmaya nakden ödendiğinin .... 29.03.2024 tarih ve 188007 sayılı yazısıyla müvekkili Teşekküle bildirildiğini, ayrıca gecikme faizinin hesaplanacağı da belirtilmiş olup, 06.06.2024 tarih ve 313912 sayılı yazıyla gecikme faizinin 32.430,78 TL olduğunun belirtildiğini, gecikme faizi ayrıca hesaplandığı için 07.06.2024 tarihinde nakden ödemesinin gerçekleştirildiğini, firmanın hakediş ödemeleri içerisinde ödenen tutarın tekrar tahsil edilmesine neden olduğunu ve imzaladığı sözleşme hükümlerine bağlı kalmadığını, müvekkili Teşekkülün 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak kurulmuş sermayesinin tamamı Devlete ait Kamu İktisadi Teşekkülü olduğunu, Teşekkülün mal alımı, hizmet alımı, yapım ve satın alımı işlerinin 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ve ikincil mevzuat hükümlerine göre yürütüldüğünü, Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde, Kamu İhale Kurumunca hazırlanan ve Teşekkülü ihalelerinde kullanılan tip sözleşme ve ekleri gereği sözleşme bedeline dahil olan ve yüklenicinin aralarındaki sözleşmeler gereği sorumlu olduğu tutarların müvekkili Teşekkül tarafından ödenmek zorunda kalındığından, söz konusu tutarların ödeme tarihleri itibariyle işlemiş avans faiziyle birlikte tahsilini talep etme zorunluğunun hasıl olduğunu, dava şartı olan arabuluculuk gereği, dava konusu uyuşmazlıkla ilgili olarak arabuluculuk sürecinin başlatıldığını, ancak yapılan görüşmeler sonunda bir anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 108.203,63 TL alacaklarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle taraflarına ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın damga vergisinin mükellefinin müvekkili şirket olduğu ve müvekkili şirket tarafından ödenmesi gerektiğini iddia ederek, ödemekle yükümlü olduğu verginin müvekkilinden tahsili amacıyla işbu davayı açtığını, 2576 sayılı Kanunda ... Mahkemelerinin görevlerinin sayıldığını, işbu davaya ilişkin uyuşmazlığın özünün vergiden kaynaklanması nedeniyle ... Mahkemelerinin görevine giren bir uyuşmazlık olduğunu, davanın görevli mahkemede açılmamış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının da dilekçesinde bahsettiği üzere .... sayılı Karar sayılı dosyası ile müvekkili şirketin söz konusu ihale karar pulu damga vergisinin mükellefi olmadığı, bu tutarı ödemesi gerekmediğine hükmedildiğini, ilgili mahkeme kararında yapılan iş ve sözleşme de incelenmiş ve taraflar arasındaki ilişki de değerlendirilmek suretiyle karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, söz konusu verginin davacı tarafça ödenmesi gerektiğinin kesinleşmiş Mahkeme kararı ile sabit olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde, ihale karar pulu damga vergisinin yüklenici tarafından ödeneceğine ilişkin açık bir hükmün de bulunmadığını, davacı taraf her ne kadar sözleşmede buna ilişkin bir hüküm olduğunu iddia etse de, davacının talep ve iddia ettiği gibi "ihale karar pulu damga vergisinin yüklenici tarafından ödeneceği" şeklinde açık bir düzenlemenin mevcut olmadığını, bütün bunların yanında ihale karar pulu için ödenecek damga vergisi, verginin doğduğu an dikkate alındığında sözleşme öncesi döneme ait olduğunu, davacı taraf ihale kararını tek taraflı tasarrufu ile aldığını, bu esnada müvekkili şirketin olaya bir dahili olmadığını, taahhüt edilen bir husus da ihale karar pulunun damga vergisinin doğduğu anda olmadığını, dolayısıyla müvekkili şirketin söz konusu vergiden kaynaklı herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, Damga Vergisi Kanunu ve sair diğer mevzuatlar uyarınca ihale karar pulu damga vergisinin mükellefinin davacı kurum olduğunun açıkça ortada olduğunu savunarak, davanın öncelikle kesin hükümün varlığı nedeniyle esası incelenmeden reddini, esas incelemesi yapılsa dahi davacının davasında haksız olduğu sabit olduğundan, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davalı şirket ile imzalanan Hizmet Alımı Sözleşmesi kapsamında, davalı tarafça Vergi Dairesine ödenen ihale karar damga vergisinin davalı tarafça Vergi İdaresine karşı açılan dava sonucu .... Vergi Mahkemesi tarafından verilen karar ile davanın davalı yüklenici lehine sonuçlanması üzerine ...Dairesince davalıya yapılan vergi iadesi niteliğindeki ödeme nedeniyle, davacı Kurum tarafından dava konusu ihaleye ilişkin 75.772,85 TL damga vergisi aslı ile 32.430,78 TL gecikme zammı olmak üzere ödenen toplam 108.203,63 TL'nin davalıdan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.
İncelenen tüm dosya ve evrak kapsamı itibari ile; Mahkememizce yapılan yargılama sırasında uyuşmazlığın çözümü için gerekli tüm delillerin toplanmasına ve tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, verilen ara karar uyarınca dosyanın tevdi edildiği bilirkişiler .... tarafından düzenlenen 02.02.2026 tarihli raporun dosyaya sunulduğu, taraflara tebliğ edildiği, davacı vekilince rapora karşı beyanda bulunulduğu, davalı vekilinin ise rapora itiraz ettiği görülmüş ise de dosya kapsamına sunulanların dışında toplanması gereken başkaca bir delil ve araştırılacak başkaca bir hususunda kalmadığı anlaşılmakla, tahkikata son verilmiştir.
Bu durumda; yapılan yargılamaya, toplanan delillere, alınan bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, Damga Vergisi Kanun'un 1.maddesinde; “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların Damga vergisine tabi olduğu, 3. maddesinde; “Damga Vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu; resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişilerin ödeyeceği; 8. Maddesinde; "Bu kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler ve köylerdir.” şeklinde düzenlendiği, söz konusu maddeler uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlığın temeli olan ihale kararından kaynaklanan damga vergisinin, Damga Vergisi Kanunu’na ekli I sayılı listede yer aldığı; Söz konusu listenin “II. Kararlar ve mazbatalar” başlığı altında yer alan 2. maddede, ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının binde 5.69 oranında damga vergisine tabi olduğunun düzenlendiği, anılan kanun hükümleri uyarınca söz konusu verginin mükellefinin ihale kararında imzası bulunan ..... olup Damga Vergisi Kanunu madde 8 uyarınca resmi daire olmadığı, 5018 sayılı Kanun’a ekli I ve II sayılı listede yer alan genel ve özel bütçeli kurumlar arasında da sayılmadığı, Vergi Usul Kanunu'nun 8. maddesinde; “Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüb eden gerçek veya tüzel kişidir. Vergi kanunlariyle kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz.”hükmünün yer aldığı, anılan madde uyarınca vergi hukukunda yasallık ilkesi geçerli olup, mükellefin yasa ile belirlendiği, tarafların mükellefiyete dair yaptıkları sözleşmelerin vergi dairesi açısından hüküm ifade etmediği, bununla birlikte, söz konusu maddenin sözleşme serbestisi ilkesi gereği, verginin sözleşmenin diğer tarafınca ödenmesinin kararlaştırılmasını engellemediği, bu tür kayıtların vergi idaresi ile mükellef arasındaki dikey vergilendirme ilişkisini ilgilendirmemekle birlikte, taraflar arasındaki iç ilişki açısından bağlayıcı olduğu,..... tarafından imzalanan Sözleşmenin 7.1. Maddesinde; Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, vergi, resim ve harç gibi giderler ile İdari Şartnamenin 25. maddesinde belirtilen işçilik, yemek gideri, ulaşım giderinin sözleşme bedeline dahil olduğunun belirtildiği, ihale dokümanını oluşturan İdari Şartnamenin 25.1. maddesinde; "Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğu, 44.6.maddesinde; Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerinin yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, sözleşmenin birim fiyatlı sözleşme olarak kararlaştırılmış olup, taraflar arasında bununla ilgili bir uyuşmazlık bulunmadığı, davalı şirketin de teklif verirken bu hususu göz önünde bulundurduğu, Sözleşmenin 4. maddesinde; Bu sözleşmenin uygulanmasında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde ve ihale dokümanını oluşturan diğer belgelerde yer alan tanımların geçerli olduğunun belirtildiği, Sözleşmenin 35.1. maddesinde ise bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde, ilgisine göre 4734 ve 4735 sayılı Kanun hükümlerine, bu Kanunlarda da hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre hareket edileceğinin belirtildiği, Kamu İhale Kanunu’nun 4. maddesinde teklifin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde isteklinin idareye sunduğu fiyat teklifi ile değerlendirmeye esas belge ve/veya bilgileri ifade ettiği, anılan Kanun’un 53/b maddesinde; Kamu İhale Kurumunun görevleri arasında, İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikayetleri inceleyerek soruşturmak, bu Kanuna ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek hususlarının sayıldığı,..... Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve ihale dosyasında mevcut, şartnamenin 4.1.maddesinde, ihale dokümanının isteklilerce görülebileceği, 5.1.maddesinde, ihale dokümanının hangi belgelerden oluştuğu, 5.2. maddesinde, isteklilerin yazılı talepleri üzerine İdare tarafından yapılan yazılı açıklamaların ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olduğu, 5.3.maddesinde; istekli tarafından ihale dokümanının dikkatli bir şekilde incelenmesi gerektiği, 13.1.maddesinde; isteklilerin tekliflerin hazırlanması aşamasında, ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duydukları hususlarla ilgili olarak, ihale tarihinden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilecekleri belirtilmiş olup, davalı şirketin yazılı açıklama talep etmediği, davalı şirketin ....şikayet-itiraz yoluyla talep ettiği, akabinde ..... açtığı dava sonucunda, vergi dairesince ....nezdinde alacağı olarak bekleyen bakiyeden vergi aslı olarak tahsil edilerek adı geçen firmaya 11.01.2024 tarihinde 75.772,85 TL'nin nakden ödendiği, ayrıca ... 07.06.2024 tarihinde vergi dairesine gecikme faizi olarak 32.430,78 TL. ödenmesi sonucunda, ... hesabından ödenen toplam tutarın 108.203,63 TL. Olduğu hususlarının yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu belirlenmiş olması karşısında, davacı Kurum tarafından açılan ihaleye serbest iradesi ile katılan ve sözleşme imzalanmadan önce ihale karar damga vergisini ödeyerek buna ilişkin ödeme belgesini davacı Kuruma sunması sonucu sözleşmenin imzalanmasının ardından davalının ödediği ihale kararından kaynaklanan Damga Vergisini, Vergi Mahkemesine açtığı dava sonucu kendisine iadesini sağladığı, Vergi Mahkemesince yasal mevzuata göre yapılan inceleme sonucu ihale kararından kaynaklanan damga vergisinin mükellefi olmayan davalıya ödediği söz konusu tutar iade edilmiş ise de davacı Kurum ile davalı arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde söz konusu giderlerin yükleniciye (davalı) ait olduğunun belirtildiği, ihale dokümanını oluşturan İdari Şartname'nin 25.1. maddesinde;"Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin teklif fiyatına dahil olduğu, 44.6.maddesinde; Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderlerinin yükleniciye ait olduğu hususları belirtilmiş olup, davalı yüklenici tarafından söz konusu hükümler kabul edilerek girilen ihale sonucu sözleşmenin imzalanmasından sonra, daha önce ödediği ihale kararı damga vergisini Vergi Mahkemesince yasal mevzuata dayalı olarak verilen karar ile geri almasının, davacı ile imzaladığı Sözleşme hükümlerine aykırı olup ahde vefa, dürüstlük kuralı ve iyi niyet ilkeleri ile bağdaşmadığından, davacı Kurumun hesabından ödenen vergi aslı ve gecikme cezası karşılığı 75.772,85 TL'nin 11.01.2024 tarihinden itibaren, 32.430,78 TL'nin ise 07.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilinin gerektiği, davalının görevli mahkemenin vergi mahkemeleri olduğu ve davanın zamanaşımına uğradığına ilişkin itiraz ve def'ileri ile uyuşmazlığın esasına yönelik diğer savunmalarının da yerinde olmadığı, imzaladığı sözleşme hükümleri ile bağlı kalması gereken davalının bu gerekliliğe uymayarak sözleşmeyi ihlal etmesi sonucu davacı kurumun zarara uğramasına neden olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmekle, açıklanan esaslara ve varılan hukuki sonuca uygun olarak aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE; 108.203,63-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, söz konusu tutarın 75.772,85-TL'lik kısmının 11.01.2024 tarihinden, 32.430,78-TL'lik kısmının ise 07.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Hüküm altına alınan 108.203,63-TL üzerinden hesaplanan 7.391,38-TL harçtan, davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 1.847,85-TL harcın mahsubu sonucu kalan 5.543,53-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvuru harcı, 1.847,85-TL peşin harç, 87,50-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.550,75-TL harç giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça tüm yargılama sürecinde yargılama gideri olarak yapılan bilirkişi ücreti karşılığı 15.000,00-TL, tebligat posta giderleri karşılığı 90,00-TL ve 25,00-TL dosya kapak masrafı olmak üzere toplam 15.115,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı davasını bir vekil vasıtası ile takip ettiğinden, AAÜT hükümleri uyarınca hüküm altına alınan dava değeri de göz önüne alınarak belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (13). Maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ....yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/04/2026
....