T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13.HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 21/09/2026
KARAR YAZIM TARİHİ: 21/09/2026
Taraflar arasındaki geçici hukuki koruma talebine mütedair ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalılar ...ve ....Tarım Turizm Ticaret Limitet Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
G E R E K Ç E
Davacılar vekili, davalı ...ın sürücüsü, davalı ....Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nin kayıtlı maliki ve davalı ....AŞ'nin ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu ....plaka sayılı araçla, müvekkilleri ..nin eşi, ...ve ...nin babaları, ... ve ...nin çocukları olan ...nin yolcu olarak bulunduğu ve sürücüsü dava dışı ...ın olduğu ....plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu ...nin yaşamını yitirdiğinden bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için 100.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ....için 3.000.000,00 TL, davacı ... için 3.000.000,00 TL, davacı ...için 3.000.000,00 TL, davacı ....için 1.500.000,00 TL ve davacı ....için 1.500.000,00 TL manevi tazminatın işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .... ve ... Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılar .... ve ... Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz malvarlığı ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına ve TBK'nın 76. maddesi gereğince 3.000.000,00 TL geçici ödemenin davalılar ... ve ...Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince 28/04/2024 günlü ara kararla ihtiyati haciz talebinin 12.500.000,00 TL sınırlı olmak üzere kabulü ile 1.875.000,00 TL teminat karşılığı davalılar .... ve ...Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nin taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına itiraz yolu açık olmak üzere, yine 28/04/2024 tarihli ikinci bir ara kararla TBK'nın 76. maddesi gereğince her bir davacı için 15.000,00'er TL olmak üzere toplam 75,000,00 TL geçici ödemenin davalılar ... ve ....Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Davacılar vekili 06/05/2026 tarihli dilekçe ile teminata ve miktarına ve ayrıca geçici ödemenin miktarına itiraz etmiş, ilk derece mahkemesinin 07/05/2026 tarihli ara kararı ile bu itiraz ret edilmiş, davacılar vekili 21/05/2026 tarihli ikinci dilekçesiyle yeniden itiraz beyanında bulunmuş, bu itiraz ise 21/05/2026 tarihli ara kararla tekrar ret edilmiş, davacılar vekili 11/05/2026 tarihli dilekçesiyle 07/05/2026 tarihli, 22/05/2026 tarihli dilekçesiyle 21/05/2026 tarihli ara karar karşı istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Davacılar vekilinin başvurusu Dairemizin ....esasında incelenmiş ve 16/07/2026 gün ve ....sayılı karar ile değerlendirilmiştir.
İhtiyati haciz kararına ve geçici ödemeye karşı davalılar itiraz etmiş, ilk derece mahkemesince itirazın 22/06/2026 günlü ara karar ile reddine karar verilmiş, bu karara karşı davalılar ... ve ...Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
UYAP kayıtlarının incelenmesinde, ara kararlara karşı davacıların ve davalıların yaptığı istinaf müracaatları nedeniyle ilk derece mahkemesince 5 ayrı istinaf formu düzenlendiği, bu formlara istinaden Dairemizin 5 ayrı esasına istinaf kaydı yapıldığı, bunlardan Dairemizin ...esasına kayıtlı olan dosyada usulü eksikliklerin ikmali için geri çevirme kararı verildiği, yine Dairemizin ... esas sayılı dosyasında ise davacıların başvurusunun karara bağlandığı, Dairemiz esas numarasına kaydı yapılan ve derdest vaziyette olan ... , ... ve ...sayılı 3 adet dava dosyası bulunduğu, ancak değerlendirilmesi gereken tek istinaf başvurusu kaldığı anlaşılmakla, öncelikle Dairemizin ....esas sayılı dosyasında davalıların başvurusuna ilişkin esastan inceleme yapılmasına, diğer ...ve ...esas sayılı dosyalar yönünden ise dosyada değerlendirilecek başkaca istinaf itirazı kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
Uyuşmazlık, haksız fiile dayalı olarak açılan maddi ve manevi tazminat davasında verilen geçici hukuki koruma ve geçici ödeme kararına ilişkindir.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Bilindiği üzere uyuşmazlık bir miktar para alacağına ilişkin ise İİK 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati haciz; uyuşmazlığın dava konusu hakkında olması halinde 6100 Sayılı HMK'nun 389. vd maddeleri gereğince ihtiyati tedbire ilişkin geçici hukuki koruma kararı verilmesi istenebileceği açıktır. İstem, haksız fiilden kaynaklanan tazminata (para alacağı) yöneliktir.
2004 Sayılı İİK 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati hacize karar verebilmek için alacağın muaccel olup olmadığı önem taşımaktadır.
Somut olayda, iddia olunan zarar haksız eylemden kaynaklandığından TBK.'nun 117/2 maddesi gereğince tazminat, haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmekte ve tazminat borçlusu aynı tarihte temerrüde düşmektedir. Olay 01/07/2023 tarihinde gerçekleşmiş, dava ise 27/04/2026 tarihinde açılmıştır. Bu aşamada haksız fiilin davalılar tarafından gerçekleştirildiğini kesin hüküm ile ispatlamak ve zarar miktarının tam olarak belirlenmesini beklemek hakkaniyete uygun değildir. Davacı tarafın maddi tazminata ilişkin alacağını, trafik kazası tespit tutanağı (davalı ...ın asli kusurlu olduğuna dair tespit) ve Alanya 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası kapsamı ile yaklaşık da olsa ispat ettiği anlaşılmakla, mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi isabetli görülmüştür.
Bu nedenle ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın reddi kararı usul ve yasaya uygun görülmekle, davalılar ... ve ...Tarım Turizm Ticaret Limitet Şirketi vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
2-6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun geçici ödemeler başlıklı 76. maddesi;
"Zarar gören, iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunduğu ve ekonomik durumu da gerektirdiği takdirde hâkim, istem üzerine davalının zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebilir.
Davalının yaptığı geçici ödemeler, hükmedilen tazminata mahsup edilir; tazminata hükmedilmezse hâkim, davacının aldığı geçici ödemeleri, yasal faizi ile birlikte geri vermesine karar verir." şeklindedir.
Anılan düzenlemenin 1. fıkrasının gerekçesi "zarar görenin iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunması ve ekonomik durumunun da gerektirmesi koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, hakime istem üzerine tazminat yükümlüsünün zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verme yetkisi tanınmıştır. Ancak fıkrada yapılan düzenleme ile "geçici ödeme kararı ile kesin hüküm sonucunun eda amaçlı bir ihtiyati tedbir aracılığıyla elde edilmesi amaçlanmamaktadır." şeklindedir.
6100 Sayılı HMK'nın 10. kısım 1. bölüm başlığı, "ihtiyati tedbir", 2. bölüm başlığı ise "delil tespiti ve diğer geçici hukuki korumalar" şeklinde düzenlenmiştir. Delil tespitine ilişkin hükümlerden sonra "diğer geçici hukuki korumalar" başlıklı 406. maddesinin 2. fıkrasına göre; ihtiyati haciz, muhafaza tedbirleri ve geçici düzenleme niteliğindeki kararlar gibi geçici hukuki korumalara ilişkin diğer kanunlarda yer alan özel düzenlemeler saklıdır.
406. maddesinin gerekçesinde "bu maddede diğer geçici hukuki korumalar tek tek belirtilmek yerine ihtiyati tedbir ve delil tespiti dışında da geçici hukuki korumalar olabileceğine işaret edilmiştir." 2. fıkranın gerekçesinde "diğer geçici hukuki korumaların bu kısımda düzenlenen geçici hukuki korumalar karşısındaki durumu açıklanmıştır... Bu bölümde düzenlenen ihtiyati tedbir ve delil tespiti dışında, diğer geçici hukuki korumalar kendi özel hükümlerine tabidir. Bu sebeple bu bölüm hükümlerinin doğrudan diğer geçici hukuki korumalara uygulanması mümkün değildir; ayrıca bu şekilde bir uygulama birçok sakıncayı içinde barındırmaktadır." denilmek suretiyle açıkça 6100 Sayılı HMK'nın ihtiyati tedbir hükümlerinin diğer geçici hukuki korumalara uygulanmasının mümkün olmayacağı vurgulanmıştır.
Öte yandan geçici ödeme talebinde bulunulabilmesi için herhangi bir zaman kısıtlaması bulunmadığına göre yargılamanın her aşamasında talepte bulunulabileceği gibi reddedilmesi halinde yeniden istenebilir. Ortaya çıkan yeni delillerle zaten hükmedilen bir geçici ödemeye ek olarak yeniden bir geçici ödeme talebinde bulunulabilir.
Tüm bu nedenlerle; 6098 Sayılı TBK'nın 76. maddesinde düzenlenen geçici ödeme kararı gerek koşulları ve gerek teminat bakımından ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Söz konusu düzenleme 6100 Sayılı HMK'nın 406. maddesi gereğince ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz dışında kendi özel kanununda düzenlenen geçici bir hukuki koruma tedbiri olup, gerek madde metninde, gerekse 6100 Sayılı HMK'nun 341. maddesinde uyuşmazlığa konu karara karşı kanun yoluna başvurulabileceği açıkça gösterilmediğinden davalılar ... ve ...Tarım Turizm Ticaret Limitet Şirketi vekilinin geçici ödemeye ilişkin istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalılar ... ve ...Tarım Turizm Ticaret Limitet Şirketi vekilinin geçici ödemeye ilişkin istinaf başvurusunun usulden reddine, ihtiyati haciz ve miktarına yönelen istinaf başvurusunun ise ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalılar ... ve ...İnşaat Tarım Turizm Ticaret Limitet Şirketi vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar ... ve ... İnşaat Tarım Turizm Ticaret Limitet Şirketi vekilinin ihtiyati haciz kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davalılar ... ve ... Tarım Turizm Ticaret Limitet Şirketi vekilinin geçici ödeme kararına yönelik yaptığı istinaf başvurusunun USULDEN REDDİNE,
3-Davalılar .... ve ...İnşaat Tarım Turizm Ticaret Limitet Şirketi tarafından peşin yatırılan 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 732,00 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Yapılan istinaf giderlerinin başvuran davalılar üzerinde bırakılmasına,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ile harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 21/09/2026 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f madde ve fıkrası ile 2004 sayılı İİK'nun 265/5 maddesi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.
...