TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/03/2025
KARAR TARİHİ : 14/07/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Sigorta şirketinin ...Poliçe numarası ile davalı şirket tarafından Sigorta teminat kapsamına alınan ...Plakalı aracın, ...tarihinde müvekkiline ait olan ...plakalı araca vermiş olduğu hasar sebebiyle araçta değer kaybı oluştuğunu, meydana gelen kaza sebebiyle ...aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu bulunulduğunu, kaza sonrası büyük mağduriyet yaşayan müvekkili aracını davalı sigorta şirketi vasıtasıyla yaptırdığını, Değer kaybı için davalı şirkete yaptığı başvuru sonucunda 40.000,00 TL kısmi bir ödeme yapıldığını, ancak yapılan bu ödeme çok yetersiz olduğunu beyan etmektedir. Müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ...plakalı aracında meydana gelen maddi hasar nedeniyle açtığı davanın kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ...plakalı araç hasarı için ...numaralı dosyadan 100.000,00 TL ödeme yapıldığını, değer kaybı için ...numaralı dosyadan 40.000,00 TL ödeme yapılarak sorumluluğun yerine getirildiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca dava öncesi sigorta şirketine yazılı başvuru zorunluluğuna uyulmadığını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini talep ettiklerini, davacı taleplerinin fahiş olduğunu, değer kaybı hesaplamasının 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartları uyarınca yapılması gerektiğini, sigorta şirketinin değer kaybı sorumluluğunun maddi teminat limitinin %15'ini aşamayacağını, aracın geçmiş hasar kayıtlarının ve Tramer kaydının incelenmesi gerektiğini, onarım sonucu oluşan değer artışının tazminattan düşülmesi gerektiğini, davacının müterafik kusurunun araştırılmasını, faiz başlangıcının dava tarihi olması gerektiğini, araç mahrumiyet bedeli talebinin teminat kapsamı dışında kaldığını, sigorta teminatının zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağını ve gerçek zararın ispat edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER;
...Tarihli Makine Bilirkişisinden alınan raporda; "Dava dosyası üzerinden yaptığım inceleme ve değerlendirmelere göre; ...plakalı, ...marka ve versiyon, model yılı 2009 olan dava konusu aracın, yukarıdaki açıklamalarım kapsamında, kaza tarihi itibarı ile; hasar ilişkin düzenlenen eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, aracın kaza öncesi ve sonrası 2. El fiyatı, yaşı, km'si, geçmiş hasarları göz önünde bulundurulunca davalı ...Sigorta Anonim Şirketi tarafından yapılan 40.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yeterli olduğuna" kanaatine varıldığı tespit edilmiştir.
...Tarihli Trafik Bilirkişisinden alınan raporda;"Kaza ile ilgili krokiler ekte sunulmuştur. Sunduğum bilgi ve belgeler doğrultusunda, bu trafik kazasının oluşumunda;...plakalı otomobil sürücüsü ...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-c maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/c-3 maddesinde belirtilen kavşaklarda geçiş önceliği kuralına uymayarak (kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise, motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araçlara ilk geçiş hakkını verir kuralını ihlal ederek,) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/h maddesinde yer alan ASLİ KUSURLARDAN “Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,” KURALLARINI İHLAL ETTİĞİ, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, YÜZDE YÜZ (%100) KUSURLU olduğu; ...plakalı otomobil sürücüsü ...ise; KURAL İHLALİNİN OLMADIĞI " görüş ve kanaatine varıldığı tespit edilmiştir.
...Tarihinde Makine Mühendisi Bilirkişisinden alınan Ek raporda; "Özet olarak davacı vekilinin kök rapora itirazlarına ilişkin değerlendirmelerim yukarıda detaylandırılmış olup, kök raporda varılan kanaatimi değiştiren bir husus bulunmadığı ve davalı ...Sigorta Anonim Şirketi tarafından vapılan 40.000,00 TL değer kaybı ödemesinin veterli olduğu"görüş ve kanaatine varılmıştır.
...Tarihinde alınan Makine Mühendisi Bilirkişisinden alınan raporda; "...tarihli kazada tarafımca tespit eden 68.750,00 TL'nin 40.000,00 TL'lik kısmı ödendiği ve geri kalan ödemenin 28.750,00 TL'nin ZMMS Teminat Limiti dahilinde ödenebileceği dava dosyasındaki belgeler incelenerek hesaplandığı" kanaatine varılmıştır.
GEREKÇE:
Dava, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, bu bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edildi.
Dosyanın incelenmesinde, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, dosya içerİsinde yer alan araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre ...tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine değer kaybına ilişkin kısmi ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce arabuculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Mahkememize sunulan trafik bilirkişi raporunda özetle; "Kaza ile ilgili krokiler ekte sunulmuştur. Sunduğum bilgi ve belgeler doğrultusunda, bu trafik kazasının oluşumunda;...plakalı otomobil sürücüsü ...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-c maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/c-3 maddesinde belirtilen kavşaklarda geçiş önceliği kuralına uymayarak (kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise, motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araçlara ilk geçiş hakkını verir kuralını ihlal ederek,) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/h maddesinde yer alan ASLİ KUSURLARDAN “Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,” KURALLARINI İHLAL ETTİĞİ, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, YÜZDE YÜZ (%100) KUSURLU olduğu; ...plakalı otomobil sürücüsü ...ise; KURAL İHLALİNİN OLMADIĞI" raporda mütalaa edilmiştir. Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.
Anılan ilkeler doğrultusunda düzenlenen makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle; " Dava dosyası üzerinden yaptığım inceleme ve değerlendirmelere göre; ...plakalı, ...marka ve versiyon, model yılı ...olan dava konusu aracın, yukarıdaki açıklamalarım kapsamında, kaza tarihi itibarı ile; hasar ilişkin düzenlenen eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, aracın kaza öncesi ve sonrası 2. El fiyatı, yaşı, km'si, geçmiş hasarları göz önünde bulundurulunca davalı ...Anonim Şirketi tarafından yapılan 40.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yeterli olduğuna" raporda ibraz edilmiştir.
Mahkememiz ...tarihli duruşma 5 numaralı ara kararı gereği davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarının karşılanması amacıyla kök rapor tanzim eden bilirkişiden ek rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup, bilirkişi ek raporunda özetle; "davacı vekilinin kök rapora itirazlarına ilişkin değerlendirmeleri detaylandırılmış olup, kök raporda varılan kanaatini değiştiren bir husus bulunmadığı ve davalı ...Sigorta Anonim Şirketi tarafından vapılan 40.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yeterli olduğu" raporda ibraz edilmiştir.
Anılan kök ve ek raporun Mahkememizce yeterli olmadığı kanaatine varılarak ...tarihli duruşma tutanağında önceki ara kararlarımızı ve itirazları karşılar şekilde davacı tarafa yapılan 40.000,00-TL lik ödeme haricinde değer kaybı oluşup oluşmadığı hususunda yeni bir makine mühendisi bilirkişiden rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup, bilirkişi raporunda özetle; "...tarihli kazada tarafımca tespit eden 68.750,00 TL'nin 40.000,00 TL'lik kısmı ödendiği ve geri kalan ödemenin 28.750,00 TL'nin ZMMS Teminat Limiti dahilinde ödenebileceği dava dosyasındaki belgeler incelenerek hesaplandığı" raporda ibraz edilmiştir.
Anılan rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak dava öncesinde yapılan kısmi ödemenin mahsubu neticesinde davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı zararının 28.750,00 TL olduğu kabul edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Buna göre tüm dosya kapsamı ile dava değer artırım dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı miktarının 28.750,00 TL olduğu kabul edilerek ilgili miktara davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ İLE;
1-28.750,00 TL değer kaybı alacağının (sigorta teminat limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) arabuluculuk başvuru tarihi olan ...itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen 28.750,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.963,91 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.132,90 TL harcın düşümü ile eksik kalan 831,01 TL harcın davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 517,50 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.748,30 TL harcın davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 543,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 11.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.743,50 TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 28.750,00 TL üzerinden takdir edilen 28.750,00 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. .
Katip Hakim