T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALILAR : 1-
2-
VEKİLİ :
DAVA : Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı ilamı istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile kararın kaldırılmasına yönelik karar verilmesi neticesinde dosya Mahkememizin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydedilerek yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının dava dışı ... Ticaret Limited Şirketi ve ... Limited Şirketi'ne davalılar ile şirket ortağı olduğunu, davacının dava dışı şirketlerde olan ortaklığından Konya . Noterliği'nin 01.11.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile çıktığını ve bu hususu 13/11/2017 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, dava dışı şirketlere olan ortaklığı süresince diğer ortaklar olan davalıların kardeş olması ile onlar tarafından dışlandığını, davacının yetkilerinin davalılar tarafından kullandırılmadığını, davacının bu ve benzeri nedenlerle şirket hisselerini davalılara devrederek şirketlerin ortaklığından zorunlu olarak ayrıldığını, davalılar tarafından şirketlerin hisse değerleri hesap edilirken davacı toplantılara alınmamış ve kendisine tanınmış yetkileri ve yine kendisine tanınan inceleme hakkının engellendiğini, davalılar tarafından davacıya gerçek değer üzerinden ödeme yapılacağı söylenmiş ancak şirketlerin bilgilerine erişim olanağı sağlanmadığı için davacı şirket hisselerinin gerçek değerini öğrenememiş ve davalılar tarafından da bu değerin davacıya bildirilmemiş olduğunu, davalılar tarafından noterde yapılan limited şirketlerde pay devri sözleşmesinde hisse değerleri nominal değerden gösterildiğini, devir tarihindeki gerçek değerini yansıtmadığını iddia ederek davanın kabulüne, dava dışı ... Ticaret Limited Şirketi ve ... Limited Şirketi'nin devir tarihindeki gerçek değerlerinin bilirkişi marifetiyle tespit edilecek olan kısmından şimdilik 50.000,00 TL'sinin devir tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... 28/07/2020 tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının iş bu davaların tarafı olmayan ... Ltd, Şti ne keşide ettiği ihtarname sonrası yine bu ihtarnamedeki iddiaları ile de hiçbir bağlantısı olmayan yeni iddialarla iş bu davayı açtığını, ayrıca davacının belirsiz alacak davası açmasının Konya . Noterliğinin 18 Aralık 2018 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile birlikte düşünüldüğünde davacının kendi iddialarıyla çeliştiğini, belirsiz alacak davasının sadece para alacakları için söz konusu olduğunu, konusu para olmayan davalar için belirsiz alacak davası açılamayacağını, davacının hisse devir işleminin 2017 tarihinde yapıldığını ancak tamamen hukuka aykırı bir şekilde husumet konusunda davacının kendi kusuru çerçevesinde bir çok iddia ile ... Ltd. Şti. ne karşı Konya . Noterliğinin ... yevmiye numaralı 18 Aralık 2018 tarihli ihtarnameyi keşide ettiğini, devir işleminden 3 yıl sonra da bu davayı mevzuattaki türk borçlar kanunu' nun 39. Maddesindeki hak düşürücü süreleri bertaraf etmek kastı ile açtığını, davacının şirket hissesi %10 sınırında olduğunu ve oransal olarak son derece cüzi bir hisseye sahip olduğunu, davanın hak düşürücü ve zamanaşımı süresi içinde açılmadığını, yapılan her türlü hisse devir sözleşmelerinin mevzuata ve hukuki gerçekliğe uygun bir şekilde ifa edildiğini beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... 28/07/2020 tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının iş bu davaların tarafı olmayan ... Ltd, Şti ne keşide ettiği ihtarname sonrası yine bu ihtarnamedeki iddiaları ile de hiçbir bağlantısı olmayan yeni iddialarla iş bu davayı açtığını, ayrıca davacının belirsiz alacak davası açmasının Konya . Noterliğinin 18 Aralık 2018 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile birlikte düşünüldüğünde davacının kendi iddialarıyla çeliştiğini, belirsiz alacak davasının sadece para alacakları için söz konusu olduğunu, konusu para olmayan davalar için belirsiz alacak davası açılamayacağını, davacının hisse devir işleminin 2017 tarihinde yapıldığını ancak tamamen hukuka aykırı bir şekilde husumet konusunda davacının kendi kusuru çerçevesinde bir çok iddia ile ... Ltd. Şti. ne karşı Konya . Noterliğinin ... yevmiye numaralı 18 Aralık 2018 tarihli ihtarnameyi keşide ettiğini, devir işleminden 3 yıl sonra da bu davayı mevzuattaki türk borçlar kanunu' nun 39. Maddesindeki hak düşürücü süreleri bertaraf etmek kastı ile açtığını, davacının şirket hissesi %10 sınırında olduğunu ve oransal olarak son derece cüzi bir hisseye sahip olduğunu, davanın hak düşürücü ve zamanaşımı süresi içinde açılmadığını, yapılan her türlü hisse devir sözleşmelerinin mevzuata ve hukuki gerçekliğe uygun bir şekilde ifa edildiğini beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünden ilgili belgeler, Konya . Noterliğinden ilgili belgeler, Konya . Noterliğinden ilgili belgeler, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığından ilgili belgeler, Konya Vergi Dairesi Müdürlüğünden ilgili belgeler, Konya ... Bankası ... Sanayi Şube Müdürlüğünden ilgili belgeler, Konya Selçuklu Tapu müdürlüğünden ilgili belgeler, Konya Karatay Tapu Müdürlüğünden ilgili belgeler istenmiş, 04/10/2021 tarihli duruşmada tanık beyanları alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; şirket hisse devrinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile; "Davacının davasının hak düşürücüsü süre yönünden REDDİNE," şeklinde karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçtiği görülmüştür.
Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 01/12/2023 tarihli ilamı ile; "Her ne kadar bölge adliye mahkemeleri, hukuki denetim yanında aynı zamanda maddi vakıa incelemesi de yaparak, tahkikat sonucuna göre yeniden esas hakkında hüküm kurabilir ya da yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise, düzelterek yeniden esas hakkında karar verebilir ise de, ortada hukuki ve maddi vakıa denetimine elverişli bir hüküm bulunmamaktadır. Yargıtay . HD'nin ... E-... K. , ... E-... K. sayılı ilamları da bu doğrultudadır.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda ilk derece mahkemesince verilen kararda gerekçeli kararın kendi içerisinde çelişkiler barındırdığı, ortada hukuki ve maddi vakıa denetimine elverişli bir hüküm bulunmadığı, bu haliyle hükmün HMK'nın 297.maddesine uygun olmadığı anlaşıldığından davacının istinaf talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 297. maddesine uygun bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde hüküm kurulduğu, dosyanın Mahkememizin ... Esas sırasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce ... Bankası A.Ş.'ye, ... Bankası A.Ş.'ye, ... Bankası A.Ş.'ye, ... Bank A.Ş.'ye, ... Bankası A.Ş.'ye, ... Bankası A.Ş.'ye, ... Bankası A.Ş.'ye, ... Bankası T.A.O.'ya, ... Bankası A.Ş.'ye, ... A.Ş.'ye, ... Bankası A.Ş.'ye, ... Bankası A.Ş.'ye, ... A.Ş.'ye, ... Bankası A.Ş.'ye, ... A.Ş.'ye, ... Bankası A.Ş.'ye, ... A.Ş.'ye, Türkiye Bankalar Birliği Başkanlığı'na yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına konulmuştur. Mahkememizce keşif yapılmak suretiyle mali müşavir, makine mühendisi ile gayrimenkul değerleme uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınarak taraflara raporun tebliği sağlanmıştır.
Davalıların zamanaşımı ve hakdüşürücü süre def'i-itirazının; şirket hissesinin devredenlerle devir alanlar arasında hisse devir sözleşmesine dayalı davada zamanaşımı TBK'nun 147.maddesinde düzenlenen 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı, ancak yanılma veya aldatma sebebiyle ya da korkutulma sonucunda sözleşme yapan tarafın 6098 Sayılı TBK'nın 39/1. maddesi gereğince yanılgı veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğu, sürenin davacının satış bedelini pek düşük olduğunu öğrendiği an başlayacağı, dosya kapsamından dava tarihi ile öğrenme tarihi arasında bir yılı aşan bir sürenin geçtiğine dair bir delilin sunulamadığından davalıların zamanaşımı def'ine itibar edilmediği, ayrıca hata, hile, ikraha dava dilekçesinde ve ilk karardan önce sunulan 07/09/2020 tarihli dilekçe ile dayanılmadığından hak dürücü süre yönünden yapılan itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizce 18/10/2024 tarihinde mahallinde keşif yapılarak mali müşavir, makine mühendisi ile gayrimenkul değerleme uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden 04/02/2025 tarihli rapor alınmış, raporda sonuç olarak; davacı tarafın ortağı olduğu ... Ticaret Limited Şirketinin 2017 yılının hisse devir tarihindeki ticari defterlerini yasal süresi içerisinde tasdik ettirdiği / onayladığı, ticari defterlerine yapılan kayıtların muhasebe tekniği açısından birbirini doğrular nitelikte olduğu tespit edildiğini, şirket ortaklarından ... 01.11.2017 tarihinde, ... Ticaret Limited Şirketinde bulunan 10.150 adet hissesini ... , 2.030 adet hissesini ise ... devretmiştir. Bu devir dava dışı ... Ticaret Limited Şirketinin ticari defterlerine ticaret sicilinde yapılan tescil ve ilana uygun olarak kaydedildiğini, davacı ... ... Ticaret Limited Şirketindeki 10.150 adet hissenin, 01.11.2017 devir tarihindeki değeri 1.785.222,46 TL olarak hesaplandığını belirtmiştir. Aynı bilirkişiler 10/06/2025 tarihli 1. ek raporda sonuç olarak; farklı varlık grupları için farklı değerleme yaklaşımları benimsendiğini, maddi duran varlıkların niteliğine göre ya mühendislik değerlemesi ya da muhasebe kayıtları esas alındığını, tüm hesaplamalarda amortisman payları dikkate alınarak net değerler ortaya konulduğunu, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin değerleme sonuçları, toplam net aktif değer: 11.173.840,32 TL toplam rayiç değer: 14.377.378,22 TL, oluşan pozitif farkın 3.203.537,90 TL, söz konusu değer artış farkı (3.203.537,90 TL) özkaynaklar grubuna aktarıldığını, bu işlem, "Değer Artış Fonu" veya "Yeniden Değerleme Fonu" gibi özkaynak kalemlerine kaydedildiğini, sonuç olarak, kök bilirkişi raporundaki hesaplamalar, muhasebe standartları ve değerleme metodolojisi ile uyumlu olduğunu, "Davacının alacaklı olup olmadığının salt bu bilirkişi raporu ile belirlenmesi de olanaksızdır." İtirazı hususunda; davacı, devrettiği hisselerin gerçek değerinin tespitini talep etmekte ve bu devir neticesinde alacaklı konumunda olduğunu ileri sürdüğünü, ancak, davacının alacaklı sıfatı yalnızca bilirkişi raporuna dayanılarak belirlenemeyeceğini, zira söz konusu rapor, davacının alacak iddiasını tek başına ispat etmeye yeterli olmadığını, davalı taraf, 205.921,00 TL tutarındaki makine ve aracın hisse devri kapsamında kendisine verildiğini, bu kalemlerin fatura edildiğini ve davacının uhdesinde bulunduklarının ticari kayıtlarla sabit olduğunu; ayrıca davacıya yapılan ödemelerin şirket kayıtlarıyla doğrulandığını beyan ettiğini, bu itibarla, davalı tarafın bu yöndeki iddiasının haklı olduğunu, kök raporda yapılan hesaplamalar yalnızca şirketin toplam değerinin ve ortakların paylarının rayiç değerlerinin tespitine ilişkin olduğunu, oysa dava dışı şirket, hisse devrinden önce dört ortaklı bir tüzel kişilik olup; davacı, hisselerini davalıya devrettiğini, bu kapsamda mutat olan, hisse bedelinin davalı tarafça şahsi malvarlığından ödenmesidir. Nitekim şirket aktifinde kayıtlı bir otomobilin davalıya fatura edilmesi, davalının davacıya karşı olan hisse bedeli borcunu ortadan kaldırmayacağını belirtmişlerdir. SMMM bilirkişi 20/11/2025 tarihli 2. Ek raporda sonuç olarak; davacı tarafın ortağı olduğu dava dışı ... Tic. Ltd. Şirketinin 2017 yılının hisse devir tarihindeki ticari defterlerini yasal süresi içerisinde tasdik ettirdiği, ticari defterlerine yapılan kayıtların muhasebe tekniği açısından birbirini doğrular nitelikte olduğu tespit edildiğini, davacı ... ’nın, dava dışı ... Limited Şirketi’ndeki toplam 500 adet hissesinin devir tarihi olan 01.11.2017 tarihi itibarıyla toplam değerinin 119.560,79 TL olduğu hesaplandığını, davacı ... ’nın, dava dışı ... Limited Şirketi’ndeki toplam 500 adet hissesinin, 400 adedinin ... ’ya devredildiği ve bu hisselerin devir tarihindeki toplam değerinin 95.648,00 TL olduğu; kalan 100 adet hissenin ise ... ’ya devredildiği ve bu hisselerin devir tarihindeki toplam değerinin 23.912,00 TL olduğu tespit edildiğini belirtmiştir.
Davacı vekili 25/03/2026 tarihli dava değeri arttırım dilekçesinde sonuç olarak; dosyaya sunulan bilirkişi raporları ile müvekkilin hisse alacağı 119.560,79-TL ve 1.785.222,46-TL olmak üzere toplam 1.904.783,25-TL olarak belirlendiğini, davacıya yapılan ödemeler tahsilde tekerrür olmaması için tarafımızca mahsup edilerek dava değerini 50.000,00 TL'den 789.187,00 TL artırılarak 839.187,00 TL'ye yükselttiklerini, 839.187,00 TL'nin devir tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacının dava dışı ... Ticaret Limited Şirketi ve ... Tüketim Maddeleri Limited Şirketi'ne davalılar ile şirket ortağı olduğu, davacının dava dışı şirketlerde olan ortaklığından Konya . Noterliği'nin 01.11.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile çıktığı, davacının hisselerin devir tarihindeki gerçek değerini yansıtmadığını iddia ederek alacak talebinde bulunduğu anlaşılmakla, davacı ile davalılar arasında hisselerinin devri sırasında TBK'nun TBK'nun 28. maddesinde düzenlenen aşırı yararlanmanın ( gabinin ) bulunup bulunmadığı hususunda yapılan değerlendirmede; aşırı yararlanmanın söz konusu olabilmesi için tarafların karşılıklı edimleri arasında açık bir oransızlığın bulunması (objektif şart), bu oransızlığın, davalıların davacının düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden bir başka deyişle zayıf durumundan yararlanmaları ile ve bu durumu istismar etmeleri suretiyle gerçekleşmiş olmasının gerektiği, 04/02/2025 tarihli raporda sonuç olarak; davacı ...'nın ... Ticaret Limited Şirketindeki 10.150 adet hissenin, 01.11.2017 devir tarihindeki değeri 1.785.222,46 TL olarak hesaplandığı, 20/11/2025 tarihli 2. ek raporda sonuç olarak; davacı ...’nın, dava dışı ... Dış Ticaret Limited Şirketi’ndeki toplam 500 adet hissesinin devir tarihi olan 01.11.2017 tarihi itibarıyla toplam değerinin 119.560,79 TL olduğunun hesaplandığı, davacı ...’nın, dava dışı ... Dış Ticaret Limited Şirketi’ndeki toplam 500 adet hissesinin, 400 adedinin ...’ya devredildiği ve bu hisselerin devir tarihindeki toplam değerinin 95.648,00 TL olduğu; kalan 100 adet hissenin ise ...’ya devredildiği ve bu hisselerin devir tarihindeki toplam değerinin 23.912,00 TL olduğu tespit edildiğini belirtildiği, davacı vekili 25/03/2026 tarihli dava değeri arttırım dilekçesinde sonuç olarak; dava değerini 839.187,00 TL'ye yükselttikleri anlaşılmakla, Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; davacı şirket hisselerinin davalı tarafından gerçek değerinin oldukça altında bir bedelle satın alındığı, taraflar arasında aşırı nispetsizlik bulunuğu ileri sürülmüş olup, edimler arasında aşırı nispetsizlik bulunan sözleşmelerin ahlaka aykırı olduğu gözetilerek, Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi rapor ve ek raporları ve bedel artırım dilekçesi dikkate alınarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davanın KABULÜ ile 839.187,00 TL alacağa devir tarihi 01/11/2017 itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 839.187 TL olduğunun kabulü ile) alınması gereken 57.324,86 TL nispi karar ve ilam harcından, tamamlama harcı dahil peşin alınan 14.333,88 TL harcın mahsubu ile kalan 42.990,98 TL eksik harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve tamamlama harcı dahil 14.333,88 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı gideri, 3.030,30 TL keşif harcı gideri, 1.200 TL taksi ücreti gideri, 261,30 TL tebligat ve posta gideri, 8.250 TL bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 12.796 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 839.187 TL olduğunun kabulü ile) davacı vekilleri için 131.878,05 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.320 TLyargılama giderinin, davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2026
Katip Hakim
Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.