İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2023/8)
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Tebliğ, 3/11/2023 tarihli ve 32258 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2023/6) ile açılan soruşturma çerçevesinde İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu tarafından geçici korunma önlemi kararı alındığını duyurmak amacıyla hazırlanmıştır.
Karar
MADDE 2- (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu soruşturma sürecinde varılan tespitler ışığında Ek-1’de yer alan tabloda Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu ve eşya tanımları belirtilen ürünlerin ithalatında 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, 200 gün süreyle geçici önlem uygulanmasına, geçici önlemin “ton başına 175 ABD Doları” tutarında ek mali yükümlülük olarak belirlenmesine, Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 9.1 maddesi gereğince gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınmasına ve önlemin istihsali hususunda Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy birliği ile karar vermiştir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen önlem, ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlar.
Ara İnceleme Raporu
MADDE 3- (1) Soruşturma kapsamında elde edilen bilgi ve bulguların yer aldığı Ara İnceleme Raporu Ek-2’de yer almaktadır.
Yürürlük
MADDE 4- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 5- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
── EK: 9.5.40555-Ek.docx ──
EK 1- Geçici Önlem Kapsamı Ürünler
Sıra
GTİP
Eşyanın Tanımı
1
721310000000
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde filmaşin; haddelenirken üzerlerinde çentik, yiv, oluk veya diğer şekil bozuklukları bulunan
2
721320000011
Otomat çeliğinden sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için
3
721320000012
Otomat çeliğinden sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; elektrot imali için
4
721320000013
Otomat çeliğinden sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için
5
721320000019
Otomat çeliğinden sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin
6
721391100000
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; betonun takviyesinde kullanılan, enine kesiti daire, çapı < 14mm
7
721391200000
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tekerlek dış lastiği çelik kordu için, enine kesiti daire, çapı < 14mm
8
721391410011
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, C <= %0.06
9
721391410012
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; elektrot imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, C <= %0.06
10
721391410013
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, C <= %0.06
11
721391410019
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; enine kesiti daire, çapı < 14mm, C <= %0.06
12
721391490011
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için, kesiti daire, çapı < 14mm, %0.06 < C < %0.25
13
721391490012
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; elektrot imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.06 < C < %0.25
14
721391490013
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.06 < C < %0.25
15
721391490019
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.06 < C < %0.25
16
721391701011
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için, kesiti daire, çapı < 14mm, %0.25 <= C < %0.6
17
721391701012
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; elektrot imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.25 <= C < %0.6
18
721391701013
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.25 <= C < %0.6
19
721391701019
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.25 <= C < %0.6
20
721391709000
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.6 <= C <= %0.75
21
721391900000
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; enine kesiti daire, çapı < 14mm, C > %0.75
22
721399100011
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için, C < %0.25
23
721399100013
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için, C < %0.25
24
721399100019
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; C < %0.25
25
721399901011
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için, %0.25 <= C < %0.6
26
721399901013
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için, %0.25 <= C < %0.6
27
721399901019
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; %0.25 <= C < %0.6
28
721399909000
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; C >= %0.6
29
722710000000
Yüksek hız çeliğinden filmaşin; sıcak haddelenmiş, kangal halinde
30
722720000000
Siliko manganez çeliğinden filmaşin; sıcak haddelenmiş, kangal halinde
31
722790100000
Diğer alaşımlı çelikten filmaşin; sıcak haddelenmiş, kangal halinde; Bor = > %0.0008 ile fasılın 1 (f) notunda belirtilen ..., devamı resmi gazetede
32
722790500000
Diğer alaşımlı çelikten filmaşin; sıcak haddelenmiş, kangal halinde, %0.9 <= C =< %1.15, %0.5 <= Krom <= %2 ve varsa Molibden =< %0.5
33
722790950000
Diğer alaşımlı çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin
Ek-2
FİLMAŞİN İTHALATINA YÖNELİK KORUNMA ÖNLEMİ SORUŞTURMASINA İLİŞKİN ARA İNCELEME ÖZET RAPORU
SORUŞTURMAYA İLİŞKİN BİLGİLER
Başvuru Sahibi
Türkiye’de üretim yapan filmaşin üreticileri adına Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TÇÜD) tarafından Bakanlığımıza iletilen başvuruda, filmaşin ithalatının mutlak ve nispi olarak arttığı ve bu durumun filmaşin yerli üreticileri üzerinde ciddi zarar oluşturduğu iddiası ile anılan ürünün ithalatında korunma önlemi uygulanması talep edilmiştir. Başvuru sahibi firmalar, Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş., İçdaş Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım San. A.Ş., İskenderun Demir ve Çelik A.Ş., Tosyalı Filmaşin ve İnşaat Demir Üretim Sanayi A.Ş. ve Diler Demir Çelik End. ve Tic. A.Ş. olarak; Kroman Çelik Sanayi A.Ş. ile Karabük Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ise başvuruyu destekleyen firmalar olarak belirtilmiştir.
Başvurunun Temsil Durumu ve Yerli Üretici Firmalara İlişkin Bilgi
Başvuru sahibi firmalar soruşturma konusu ürünün Türkiye’deki üretiminin önemli bir kısmını gerçekleştirmektedir. Buna göre, başvuru sahibi firmaların İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği’nin 2 nci maddesinde “yurtiçinde faaliyet gösteren ve benzer veya doğrudan rakip malların tamamını veya önemli bir kısmını üreten üreticiler” şeklinde belirtilen “yerli üretici” tanımını karşıladığı değerlendirilmektedir.
Soruşturma Konusu Ürünün Tanımı, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu ve Kullanım Alanları
Soruşturma konusu filmaşin ürünleri, Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde 72.13 ve 72.27 gümrük tarife pozisyonları (GTP) altında yer almaktadır. Bu GTP’ler altında sınıflandırılan eşyadan soruşturma kapsamında yer alan ürünlere ait 12’li Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonlarına (GTİP) ilişkin tablo Ek-1a’da gösterilmektedir.
Piyasada tel çubuk veya filmaşin olarak adlandırılan çelik mamuller, sıcak haddelenerek üretilen yuvarlak kesite sahip olan bir yarı mamuldür. Filmaşin mamulleri aşağıdaki ürünlerin üretiminde kullanılır:
Tel çit, dikenli tel, çivi, zımba teli, kablo zırh teli, bağlama teli ve galvanizli tel,
Yatak yayı, çelik halat, yaylık tel ve endüstriyel yay,
Cıvata, vida, somun, rondela ve saplama,
Kaynak teli ve elektrot,
Ön gerilmeli beton teli, ön gerilmeli beton demeti ve tarım yayı,
Demir yolu gergi kıskacı,
Lastik teli,
Otomat çelikleri
Soruşturma Konusu Ürünün Üretim Süreci ve Benzer/Doğrudan Rakip Ürün Tespiti
Soruşturma konusu ürünün üretimi ülkemizde ve dünyada genel olarak iki yöntemle yapılmaktadır. Birinci yöntemde, üretim entegre demir-çelik tesislerinde demir cevherinin kok kömürü ile ergitilmesiyle gerçekleştirilmekte olup, ikinci yöntemde ise üretim elektrikli ark ocaklarında hurdadan gerçekleştirilmektedir.
Demir cevheri veya hurdanın ergitilmesi sonucunda slab veya kütük üretimi yapılmakta olup, yarı mamul niteliğinde olan bu ürünlerden slabın haddelenmesi ile yassı çelik ürünleri, kütüğün haddelenmesi ile uzun çelik ürünleri üretilmektedir. Uzun çelik ürünlerine ilişkin üretim sürecinde kütüğün işlenmesiyle inşaat demiri, filmaşin, profil ve tel üretimi elde edilmektedir.
Filmaşin üretim süreci çelik kütüklerin tav fırınında uygun sıcaklıkta tavlanması ile başlamaktadır. Tavlanmış olan kütükler, hadde tezgahlarından ve proses sonunda spin makinasından geçirilmek suretiyle, istenilen çaplarda filmaşin yarı mamul haline getirilmektedir. Üretim sırasında ve sonrasında gerekli kalite kontrol işlemi yapılmaktadır. Üretilen ürünler bağlama ve etiketleme işlemi sonrası stok sahasına aktarılmaktadır. Stok sahasından nihai kullanıcılara sevk edilmektedir.
Soruşturma konusu ürünün yerli ve ithal olanları arasında üretim süreci, teknik özellikler, dağıtım kanalları ve kullanıcı/tüketici tercihleri açısından farklılık bulunmamaktadır. İthal ve yerli ürünler birbirlerinin yerine kullanılabilmekte ve fiziksel-kimyasal özellikleri, teknolojileri benzerlik göstermektedir. Bu faktörler göz önüne alındığında yerli üretilen filmaşinler ile ithal edilenler benzer ve doğrudan rakip ürün olarak değerlendirilmektedir.
Soruşturma Konusu Ürünün İthalatında Uygulanan Mevzuat
Soruşturma konusu ürün olan filmaşin ürünlerinin üçüncü ülkelerden ithalatında 2023 yılı İthalat Rejimi Kararı kapsamında %3 ila %40 arasında değişen oranlarda gümrük vergisi uygulanmaktadır. Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığımız ülkelerden ithalatta (Venezuela ve BAE hariç) ikili anlaşmalardan kaynaklanan karşılıklı sağlanan tavizler doğrultusunda %0 gümrük vergisi uygulanmaktadır. İthalatta alınan KDV oranı ise %20’dir.
Diğer taraftan, 7213.91.20.00.00 GTİP kodlu “Tekerlek dış lastiği çelik kordunda kullanılacak türde olanlar” tanımlı üründe nihai kullanım mevzuatı kapsamında, tekerlek dış lastiği çelik kordu ve lastik teli imal eden tesislerin doğrudan ithalatında gümrük vergisi geçici bir süre %0 olarak uygulanmaktadır.
Soruşturma konusu ürünler Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) ürünleri olduğundan ve ülkemiz ile AB arasında uygulanan Gümrük Birliği kapsamına girmediğinden, üçüncü ülkelere karşı gümrük vergileri yükseltilebilmektedir. Bundan dolayı anılan ürün listesinde İGV uygulanmamaktadır. Soruşturma konusu ürünlerde halihazırda gözetim uygulaması ve damping önlemi de bulunmamaktadır. Başvuru konusu ürünlerin ithalatında uygulanmakta olan vergilere ilişkin detaylı bilgiler Ek-1b’de yer alan tabloda gösterilmektedir.
İTHALAT ARTIŞI VE İTHALATIN GERÇEKLEŞME KOŞULLARI
Soruşturma konusu ürün için mutlak ve nispi ithalatın, ithalatın yurt içi piyasadan aldığı payın ve ithalatın ülkelere göre dağılımının yıllar itibariyle seyri aşağıda verilmektedir. Raporun bu kısmında 2019-2022 tam yıl ve 2022-2023 Ocak-Haziran dönemsel ithalat verileri kullanılmıştır.
Mutlak İthalat
Yıllar
Toplam Miktar (Ton)
Toplam Değer (Bin $)
B.F. ($/Ton)
DİR Miktar (Ton)
DİR Pay (%)
Toplam İthalat Değişim %
Miktar (Ton)
(Bin $)
B.F. ($/Ton)
2019
424.948
283.012
666
200.719
47%
2020
382.460
238.763
624
139.792
37%
-10%
-16%
-6%
2021
565.367
472.608
836
262.992
47%
48%
98%
34%
2022
507.388
508.404
1.002
280.223
55%
-10%
8%
20%
2022 (1-6)
281.701
295.535
1.049
142.794
51%
2023 (1-6)
514.204
402.020
782
208.175
40%
83%
36%
-25%
Soruşturma konusu ürün gruplarının 2019-2022 yılları ile 2022-2023 Ocak-Haziran dönemi itibariyle toplam ithalatı yukarıdaki tabloda gösterilmektedir.
Buna göre 2019 yılında filmaşin ithalatı yaklaşık 424,9 bin ton iken, 2020 yılında %10 oranında azalma ile 382,5 bin ton seviyesine gerilemiş, 2021 yılında %48 oranında artış ile 565,4 bin ton seviyesine yükselmiş, 2022 yılında ise %10 azalış ile 507 bin ton seviyesinde kaydedilmiştir. 2023 yılının ilk altı aylık döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %83 oranında artarak 514,2 bin ton seviyesinde gerçekleşmiştir. Soruşturma döneminin ilk yılı olan 2019’un ilk altı ayına göre 2023 yılının aynı döneminde ithalat miktarı %133 oranında artış göstermiştir.
Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında yapılan ithalatın miktar bazında toplam ithalat içinde payı soruşturma dönemi boyunca ortalama %46 olarak gerçekleşmiştir. 2022 yılında DİR payı %55 iken, 2023 yılının ilk yarısında %40 seviyelerine kadar gerilemiştir.
İthalat değeri ise 2019 yılında 283 milyon dolar iken 2020 yılında %16 azalarak 238,8 milyon dolara gerilemiş, bu yıldan sonra düzenli olarak artış göstererek 2022 yılında bir önceki yıla göre %8 artışla 508,4 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. 2023 yılının ilk altı aylık döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %36 oranında artarak 402 milyon dolara yükselmiştir. Soruşturma döneminin ilk yılı olan 2019’un ilk altı ayına göre 2023 yılının aynı döneminde ithalat değeri %168 oranında artış göstermiştir.
Soruşturma konusu dönemde ithal birim fiyatları dalgalı bir seyir izlemiştir. İthal birim fiyatları, 2020 yılında 2019 yılına göre %6 azalmış olmakla birlikte, 2021 ve 2022 yıllarında birim fiyatlar artış göstermiştir. 2023 yılının ilk altı aylık döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre ithal birim fiyatları %25 oranında azalarak 2021 seviyesinin de oldukça altında gerçekleşmiştir.
Nispi İthalat (İthalatın Yerli Üretime Oranı)
Nispi ithalat, ithalatın yerli üretime oranına tekabül etmekte olup söz konusu veri aşağıda yer alan tabloda endeks değerleriyle gösterilmiştir. İthalatın yerli üretime oranı, ithalatın toplam Türkiye üretimine miktar bazında oranlanması sonucunda elde edilmektedir.
Nispi İthalat
Birim
2019
2020
2021
2022
2022
(1-6)
2023
(1-6)
Endeks
100
91
130
127
100
279
Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere, 2019 yılında 100 olan ithalatın yerli üretime oranı endeksi 2020 yılında 91 puana gerilemiş, 2021 yılında 130’a yükselirken 2022 yılında hafif azalışla 127 seviyelerinde gerçekleşmiştir. 2022 yılının ilk 6 ayında 100 olan endeks 2023’ün aynı döneminde belirgin bir biçimde artarak 279 puana yükselmiştir.
İthalatın Piyasa Payı
İthalatın piyasa payı hesabında, başvuru sahibi firmaların yurt içi satışlarına ilişkin olarak sunduğu veriler ile ithalat istatistikleri kullanılarak yurt içi piyasa (tüketim) verisine ulaşılmıştır.
Nispi İthalat
Birim
2019
2020
2021
2022
2022
(1-6)
2023
(1-6)
Endeks
100
82
103
103
100
188
İthalatın piyasa payı endeksi 2019 yılında 100 iken 2020 yılında 82 puana gerilemiş, 2021 ve 2022 yıllarında yükseliş kaydederek 103 puan olarak gerçekleşmiştir. 2023 yılının ilk altı ayında ise 188 puan ile soruşturma dönemindeki en yüksek seviyeye yükselmiştir.
Ülkeler İtibariyle İthalat
İTHALATÇI ÜLKELER
Miktar (Ton)
Değer (Milyon $)
Miktar Pay (%)
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
Rusya Federasyonu
111.643
173.433
82.801
147.525
79
125
67
93
20%
34%
29%
29%
Malezya
-
-
-
89.193
-
-
-
59
0%
0%
0%
17%
Mısır
9.580
24
24
69.889
6
0
0
49
2%
0%
0%
14%
İspanya
144.929
78.327
57.142
49.883
123
82
61
46
26%
15%
20%
10%
Güney Kore
31.661
41.860
20.060
36.754
30
51
25
35
6%
8%
7%
7%
Çin
13.751
13.447
714
29.043
10
14
1
22
2%
3%
0%
6%
Almanya
88.509
83.881
46.005
24.641
83
101
56
28
16%
17%
16%
5%
İngiltere
25.325
30.915
13.118
24.061
23
35
15
24
4%
6%
5%
5%
İtalya
24.089
21.099
15.944
11.660
22
24
18
12
4%
4%
6%
2%
Bosna-Hersek
17.399
1.532
1.007
8.356
12
1
1
6
3%
0%
0%
2%
İsviçre
10.559
12.830
6.148
7.157
10
17
8
9
2%
3%
2%
1%
Avusturya
16.407
17.718
12.963
5.820
17
22
16
8
3%
3%
5%
1%
Fransa
17.526
14.655
9.656
5.624
16
17
11
7
3%
3%
3%
1%
Japonya
29.903
4.792
4.792
2.676
23
7
7
3
5%
1%
2%
1%
Hollanda
1.532
2.410
2.238
787
1
3
3
1
0%
0%
1%
0%
Diğer
22.554
10.465
9.087
1.134
18
9
7
1
4%
2%
3%
0%
Genel Toplam
565.367
507.388
281.701
514.204
473
508
296
402
100%
100%
100%
100%
Yukarıdaki tabloda 2021-2022 yılları ile 2022 ve 2023 ilk altı aylık dönemi itibariyle en çok ithalat yapılan ilk 15 ülkenin ithalat miktarları, ithalat değerleri ve toplam ithalattan aldıkları pay yer almaktadır. Ülkeler bazında ithalata ilişkin detaylı veriler ise Ek-1c’de yer almaktadır.
Bu veriler ışığında, 2023 yılının ilk altı aylık dönemi itibariyle miktar baz alınarak yapılan sıralamada filmaşin ithalatında Rusya’nın ilk sırada yer aldığı ve ardından Malezya, Mısır ve İspanya’nın geldiği görülmektedir. Söz konusu ülkelerin miktar bazında ithalattan aldıkları pay %69 olarak gerçekleşmiştir. Malezya ve Mısır ile ülkemiz arasında STA yürürlükte olup mezkûr ülkelerden filmaşin ithalatında %0 gümrük vergisi uygulanmaktadır.
2021 yılından 2023 yılı ilk altı aylık dönemine kadar ülkelerin toplam ithalattan aldıkları paylarda belirgin değişiklikler olmuştur. Malezya ve Mısır geleneksel tedarikçi ülkeler olmamasına rağmen son dönemde bu ülkelerden ithalat önemli ölçüde artmıştır. Anılan dönem itibariyle toplam ithalat içindeki ülkelerin miktar payına bakıldığında; Rusya’nın payı %20’den % 29’a, Malezya’nın payı %0’dan %17’ye, Mısır’ın payı %2’den %14’e yükselirken İspanya’nın payının %26’dan %15’e gerilediği görülmektedir.
Öngörülmeyen Gelişme
Son yıllarda başta ABD ve Avrupa Birliği olmak üzere pek çok ülke yerli üreticilerini korumak amacıyla ithalatı kısıtlayıcı tedbirler almışlardır. Nitekim ABD Section 232 önlemi kapsamında filmaşini de kapsayan demir çelik ürünleri ithalatında %25 oranında ek gümrük vergisi tatbik ederken AB ise yine içinde filmaşin ürünlerinin de yer aldığı ürünlerin ithalatında korunma önlemi uygulamaktadır. Demir çelik sektörü açısından dünyanın en büyük pazarlarından olan ABD ve AB pazarına girişi kısıtlanan ihracatçı ülkelerde oluşan âtıl kapasite Türkiye pazarına yönelmiş olup bu durum yerli üretim dalı açısından öngörülemeyen bir gelişme olarak değerlendirilebilir.
Bununla beraber, Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle başta AB, ABD ve Kanada olmak üzere pek çok ülke Rusya’dan gerçekleştirilen ithalata yasaklama/kısıtlama getirmiş olup herhangi bir kısıtlama uygulamayan ülkemiz pazarı Rus menşeli ürünlerin hedef pazarı haline gelmiştir. Nitekim, Rusya’dan filmaşin ürünleri ithalatı 2023 yılı ilk altı aylık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre %78 artarak 147,5 bin ton olarak gerçekleşmiştir.
Bir diğer öngörülmeyen gelişme ise dünya genelinde çelik ürünlerdeki aşırı kapasite sorunudur. Nitekim OECD’nin konuya ilişkin raporunda, OECD Çelik Komitesi'ne katılan hükümetlerin aşırı kapasiteyi küresel çelik sektörünün karşı karşıya olduğu temel zorluklardan biri olarak gördüğü ifade edilmektedir.
CİDDİ ZARAR VEYA CİDDİ ZARAR TEHDİDİ
Bu bölümde yer verilen soruşturma konusu ürünün yerli üretimine ilişkin ekonomik göstergeler, başvuru sahibi firmaların sağladığı verilere ve ithalat istatistiklerine dayanmaktadır.
Tüketim
Tüketim
Birim
2019
2020
2021
2022
2022
(1-6)
2023
(1-6)
Endeks
100
110
129
115
100
97
Tüketim verisine başvuru sahibi firmaların yurtiçi satış verileri ile ithalat verileri konsolide edilerek ulaşılmıştır. 2019 yılında 100 olan tüketim endeksi 2021 yılında 129’a yükselmiş, 2022 yılında bir önceki yıla göre azalarak 115 puana gerilemiştir. Dönemsel tüketim ise bir miktar gerileme göstermiştir. 2022 yılının ilk 6 ayında 100 olan endeks 2023 yılının aynı döneminde 97 puana gerilemiştir.
Üretim
Üretim
Birim
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
Endeks
100
99
102
94
100
65
Soruşturma konusu ürün üretimi inceleme konusu dönem boyunca dalgalı bir seyir izlemiştir. 2019’da 100 olan üretim endeksi 2022’de 94 puana gerilemiştir. Üretimde azalış 2023 yılının ilk 6 aylık döneminde de devam etmiş 2022 yılının ilk 6 aylık döneminde 100 olan endeks 2023 yılının aynı döneminde 65 puan seviyelerine gerilemiştir.
Yurt içi satışlar
Yurtiçi satışlar
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
Endeks
100
115
128
114
100
73
Filmaşin yurt içi satışları 2019’dan 2021 yılına kadar düzenli olarak artmıştır. 2022 yılında yurtiçi satış endeksi 114 puan olarak gerçekleşmiştir. Dönemsel yurt içi satış endeksi 2022 yılının ilk 6 ayında 100 puandan 2023’ün aynı döneminde 73 puana gerilemiştir.
Yurt dışı satışlar
Yurt dışı satışlar
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
Endeks
100
84
62
66
100
49
Soruşturma konusu dönem boyunca başvuru sahibi firmaların yurt dışı satış endeksi azalış göstermiştir.
Kapasite
Kapasite
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
Kapasite (Endeks)
100
100
100
100
100
100
KKO (Endeks)
100
99
102
94
100
65
Başvuru sahibi yerli üreticilerin filmaşin üretim kapasitesi soruşturma dönemi boyunca değişiklik göstermemiştir. Var olan kapasitesinin ne kadarının üretimde kullanıldığını gösteren kapasite kullanım oranı (KKO) ise, üretimdeki değişimlere paralel şekilde 2019 ve 2021 yılları arası belirgin bir değişim yaşanmamıştır. 2022 yılında üretimdeki düşüşle birlikte KKO endeksi 94 puan seviyelerine kadar gerilemiştir. 2022 yılının ilk altı ayında 100 olan dönemsel KKO endeksi 2023 yılının aynı döneminde önemli ölçüde düşüş göstererek 65 puan seviyelerine gerilemiştir.
Stoklar
Stoklar
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
Endeks
100
260
87
90
100
95
2019 yılında 100 olan stoklar endeksi 2020 yılında önemli ölçüde artış göstererek 260 puana ulaşmış, 2021 yılında 87 puana, 2022 yılında 90 puana gerilemiştir. Dönem sonu stoklar azalmaya devam etmiş, 2022 yılının ilk 6 ayında 100 olan endeks 2023’ün aynı döneminde 95 puana gerilemiştir.
İstihdam
İstihdam
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
Endeks
100
104
113
113
100
96
İstihdamın, soruşturma döneminde 2023 ilk altı aylık dönemi haricinde sürekli artış trendinde olduğu görülmektedir. Endeks olarak istihdam, 2019 yılı 100 kabul edildiğinde 2022 yılında 113’e yükselirken 2023 yılı ilk yarısında bir önceki yılın aynı dönemine göre %4 düşüş kaydetmiştir.
Verimlilik
Verimlilik
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
Endeks
100
95
91
83
100
68
İstihdam edilen kişi başına düşen üretim miktarı olarak hesaplanan verimliliğin soruşturma dönemi boyunca sürekli gerilediği görülmektedir.
Karlılık
Karlılık
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
Endeks
100
416
917
311
100
-9
Faaliyet karının net ciroya oranlanmasıyla elde edilen karlılık oranı 2021 yılında en yüksek seviyesinde gerçekleşirken bu yıldan itibaren aşağı yönlü bir eğilim hakim olmuştur. 2019 yılında 100 olan karlılık endeksi 2020 yılında 416 puana, 2021 yılında 917 puana, 2022 yılında 311 puana yükselmiştir. Dönemsel karlılıkta ise negatif bir eğilim tespit edilmiştir. 2022 yılının ilk 6 ayında 100 olan karlılık endeksi 2023’ün aynı döneminde ise -9 puana gerilemiştir.
Yerli Üretimin Ekonomik Göstergelerinin Değerlendirilmesi
Soruşturma konusu ürünün mutlak ithalatı inceleme konusu dönemde dalgalı bir seyir izlemiştir. Ancak 2023 yılının ilk altı aylık döneminde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %83 oranında çok ciddi ithalat artışı yaşanmıştır. 2023 yılının ilk yarısında gerçekleşen ithalatın 2022 yılının tamamında gerçekleşen ithalat miktarını aşması dikkat çekmektedir.
Başvuru sahibi firmaların ekonomik göstergeleri 2021 yılına kadar olumlu ya da yatay bir seyir izlemiş olsa da, 2022 yılında ve 2023 yılının ilk yarısında özellikle üretim, yurtiçi satışlar, kapasite kullanım oranı, istihdam, karlılık gibi göstergelerinde önemli ölçüde bozulmaların olduğu görülmektedir. Ayrıca pozitif seyreden karlılık oranlarının son dönemde azalma ile negatif seviyelerde gerçekleşmiştir. Üretim, yurtiçi satış ve yurtdışı satış verilerinin dönemsel (Ocak-Haziran) olarak baz yıl olan 2019 yılına göre de düşük düzeyde gerçekleştiği tespit edilmiştir.
Bu çerçevede, ekonomik göstergeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, yerli üretim dalında İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Mevzuat ile öngörülen zararın oluştuğu sonucuna varılmaktadır.
NEDENSELLİK BAĞI
Fiyat Kırılması ve Baskısı
Fiyatlar ($/Ton)
Birim
2019
2020
2021
2022
2022
2023
(1-6)
(1-6)
Yurt İçi Satış Fiyatı
TL/Ton
X
X
X
X
X
X
$/Ton
X
X
X
X
X
X
Satılan Malların Birim Ticari Maliyeti
TL/Ton
X
X
X
X
X
X
Oluşturulan Yurtiçi Satış Fiyatı
TL/Ton
X
X
X
X
X
X
(Ticari Maliyet + %10 Kâr)
$/Ton
X
X
X
X
X
X
İthalat Birim Fiyatları
$/Ton
666
624
836
1.002
1.049
782
Birim İthal Maliyeti
$/Ton
673
631
844
1.012
1.060
790
Fiyat Kırılması
%
X
X
X
X
X
X
Fiyat Baskısı
%
X
X
X
X
X
X
Fiyat Yıpranması (Yurt İçi Satış Reel Fiyatı)
TL/Ton
X
X
X
X
X
X
Birim ithal maliyetine %1 ithalat masrafları dahil edilmiştir.
Yukarıdaki tabloda filmaşin birim ticari maliyeleri ile yurtiçi ve ithal birim fiyatlarına yer verilmiş olup bu kapsamda ithal fiyatlarının yurtiçi fiyatlarını kırma ve baskılama oranları hesaplanmıştır.
Soruşturma konusu filmaşin ithal birim fiyatları ile yurtiçi satış birim fiyatları karşılaştırıldığında, inceleme dönemi boyunca yurt içi fiyatların ithalat birim fiyatlarının altında seyrettiği, bu kapsamda ithal birim fiyatlarının yurt içi satış birim fiyatlarını kırmadığı görülmektedir. Bununla birlikte 2023 yılının ilk yarısında birim ithalat fiyatları ile yurt içi birim satış fiyatı arasındaki makasın ithalat birim fiyatlarının önemli ölçüde düşmesi sonucu daralmaya başladığı görülmektedir.
Diğer yandan, ticari maliyetlere %10 olarak belirlenen makul kar oranının eklenmesi ile oluşturulan yurtiçi satış fiyatı elde edilmiştir. Buna göre oluşturulan yurtiçi satış fiyatı ile karşılaştırıldığında benzer şekilde 2019-2022 yılları arasında ithal ürünlerin, başvuru sahibi firmaların yurt içi fiyatları üzerinde bir baskı oluşturmadığı, bununla birlikte 2023 yılı ilk altı aylık dönemde fiyat baskısının oluştuğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak yerli üretim, özellikle son dönemde artan ithalattan dolayı ciddi zarar görmüş olup bu zararın devam etmesi ve önümüzdeki dönemde artması yönünde tehdit bulunmaktadır.
Fiyat Dışı Faktörler
İthal ürünlerin yerli üretim dalı tarafından üretilen filmaşin ürünü karşısında rekabet koşullarını güçlendiren kalite, teknik özellikler, tasarım, tüketici tercihi vb. fiyat dışı faktör bulunmamaktadır.
Diğer Faktörlerin Etkisi
Bu bölümde, soruşturma konusu ürünün ithalatındaki artış dışında kalan faktörlerin yerli üretim üzerinde zarara yol açıp açmadığı hususu incelenmiştir.
Yerli üretim dalının öngörülemeyen gelişmeler kaynaklı 2023 yılının ilk yarısında gerçekleşen ani ve keskin ithalat artışından ötürü gördüğü zararın diğer faktörlerden kaynaklanmadığı değerlendirilmektedir. Olası bu faktörlere ilişkin değerlendirmeler aşağıda sunulmaktadır.
İhracatta düşüş: ihracat yerli üretim dalının toplam satışları içinde yerli üretim dalı içinde zarara neden olacak kadar yüksek bir paya sahip değildir. Nitekim Türkiye yurtiçi filmaşin pazarı tüketimin canlı olduğu geniş bir pazar olup ihracat, yerli üretim dalının önceliği konumunda değildir. Bu itibarla, zararın sebebi ihracat satışlarındaki azalmanın yarattığı olası bir zarar değildir.
Tüketimde daralma: Türkiye toplam tüketimi daralmamakta; aksine pazardaki talep atmaktadır.
İç piyasada talebi aşan boyutta üretim kapasitesi: Yerli üretim dalının üretim kapasitesi iç piyasa talebini aşan boyutta olsa da ithalat artışının yaşandığı son döneme kadar makul kapasite kullanım oranları ile zarar etmeden faaliyet gösterilmişken, son dönemde bir kapasite artışına gidilmemiştir. Dolayısıyla, görülen zararın nedeni iç piyasada talebi aşan boyutta üretim kapasitesi değildir.
Alternatif ürünlerin gelişmesi/yeni gelişen teknolojilere ayak uydurulamaması: Yerli üretim dalı ithalatla rekabet edebilecek şekilde başvuru konusu ürünleri üretebilmekte olup bu dönemde getirilen herhangi bir alternatif ürün veya teknoloji olmamıştır.
Finansman giderlerinde, amortisman giderlerinde ya da diğer giderlerdeki artış: Bahse konu giderlerde artış olması gibi bir durum söz konusu değildir. Zira, finansman, amortisman ve faaliyet giderleri toplamının ticari maliyet içindeki payı şikâyete konu dönem süresince istikrarlı seyretmiştir.
GELİŞME YOLUNDAKİ ÜLKELERDEN GERÇEKLEŞEN İTHALAT
Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 9 uncu maddesi “Gelişme yolunda üye ülke menşeli bir ürüne karşı, bu ülkenin ilgili ürünün ithalatçı üye ithalatındaki payı yüzde 3'ü ve toplu olarak yüzde 3'ten daha az ithalat payına sahip gelişme yolundaki üye ülkelerin ilgili ürünün toplam ithalatının yüzde 9'unu geçmediği sürece, korunma tedbirleri uygulanmayacaktır” hükmünü içermektedir.
Bu hüküm çerçevesinde, gelişme yolundaki ülke (GYÜ) statüsündeki ülkeler ile diğer ülkelerin 2022 yılı içindeki ithalat payları incelenmiştir. Buna göre, GYÜ statüsünde değerlendirilen tüm ülkelerin soruşturma kapsamındaki ürünlerin toplam ithalatı içerisindeki payı %1,6 oranında gerçekleşirken diğer ülkelerin payı %98,4 oranında gerçekleşmiştir. Buna göre soruşturma kapsamı üründe GYÜ statüsünde değerlendirilen ülkelerin toplam ithalatı %9’un altında ithalat payına sahip olduğundan mezkûr ülkelerin önlemden muafiyet sağlanacak ülkeler arasında yer alacağı değerlendirilmektedir.
Muafiyet tanınacak ülkeler listesi Ek-1e’de yer almaktadır. Söz konusu muafiyet, her bir muaf ülke için 2022 yılı toplam ithalatının %3’ü (15.222 ton) ve tüm muaf ülkeler için toplam ithalatın %9’u (45.665 ton) seviyesinde belirlenecek tarife kontenjanı şeklinde uygulanacaktır.
ÜLKE STATÜSÜ
2022
Ülkeler
Miktar (Ton)
İthalat Payı (%)
GYÜ
Azerbaycan
5.554
1,1
Bosna-Hersek
1.532
0,3
İran
1.230
0,2
Cezayir
0
0,0
%3'ün Üzerinde Olanlar Toplamı
0
0,0
%3'ün Altında Olanlar Toplamı
8.317
1,6
GYÜ Toplamı
8.317
1,6
Diğer Ülkeler Toplamı
499.071
98,4
Genel Toplam
507.388
100,0
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
Soruşturma konusu eşyanın ithalat seyri ile yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinin ve piyasa koşullarının birlikte ele alınması sonucunda, ithalatta mutlak ve nispi bir artışın olduğu ve yerli üreticilerin bu ithalattan ciddi zarar gördüğüne ilişkin tespitler yapılmıştır.
Bununla birlikte, başta ABD ve Avrupa Birliği olmak üzere pek çok ülkede yerli üreticilerin korunması amacıyla demir çelik ürünlerinde ithalatı kısıtlayıcı tedbirler, dünyanın en büyük pazarlarından olan bu ülkelere pazara girişi kısıtlayarak ihracatçı ülkelerde oluşan âtıl kapasitenin Türkiye pazarına yönelmesine neden olmaktadır.
Bununla beraber, Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle AB, ABD ve Kanada olmak üzere pek çok ülke tarafından Rusya’dan anılan ürünün ithalatına yönelik yasaklama/kısıtlama uygulamaları Rus menşeli ürünleri ülkemiz hedef pazarı haline getirdiği değerlendirilmektedir. Ayrıca dünya genelinde çelik ürünlerdeki aşırı kapasite sorununun sektörün karşılaştığı temel zorluklardan olduğu bilinmektedir.
Bu çerçevede, sektörde yaşanan ithalatı arttırıcı bu gelişmelerin, önümüzdeki dönemlerde de etkisini sürdüreceği ve halihazırda filmaşin üreticileri üzerinde ciddi zarar meydana getirdiği yönünde açık kanıtların bulunduğu anlaşılmış olup geçici önlem alınmaması durumunda yerli üreticiler üzerinde telafisi güç zararların oluşacağı sonucuna varılmıştır.
Bu veriler ışığında, İthalatta Korunma Önlemleri Mevzuatı çerçevesinde belirtilen hususlar göz önüne alınarak, yerli üreticiler üzerinde ortaya çıkacak telafisi güç zararların önlenebilmesini teminen söz konusu eşyanın ithalatında 200 gün süreyle, 175 $/ton seviyesinde ek mali yükümlülük şeklinde geçici önlem uygulanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Arz ederim.
Ek-1a: Başvuru Konusu Ürünler
Sıra
GTİP
Ürün Tanımı
1
721310000000
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde filmaşin; haddelenirken üzerlerinde çentik, yiv, oluk veya diğer şekil bozuklukları bulunan
2
721320000011
Otomat çeliğinden sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için
3
721320000012
Otomat çeliğinden sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; elektrot imali için
4
721320000013
Otomat çeliğinden sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için
5
721320000019
Otomat çeliğinden sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin
6
721391100000
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; betonun takviyesinde kullanılan, enine kesiti daire, çapı < 14mm
7
721391200000
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tekerlek dış lastiği çelik kordu için, enine kesiti daire, çapı < 14mm
8
721391410011
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, C <= %0.06
9
721391410012
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; elektrot imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, C <= %0.06
10
721391410013
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, C <= %0.06
11
721391410019
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; enine kesiti daire, çapı < 14mm, C <= %0.06
12
721391490011
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için, kesiti daire, çapı < 14mm, %0.06 < C < %0.25
13
721391490012
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; elektrot imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.06 < C < %0.25
14
721391490013
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.06 < C < %0.25
15
721391490019
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.06 < C < %0.25
16
721391701011
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için, kesiti daire, çapı < 14mm, %0.25 <= C < %0.6
17
721391701012
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; elektrot imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.25 <= C < %0.6
18
721391701013
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için, enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.25 <= C < %0.6
19
721391701019
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.25 <= C < %0.6
20
721391709000
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; enine kesiti daire, çapı < 14mm, %0.6 <= C <= %0.75
21
721391900000
Demir/alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; enine kesiti daire, çapı < 14mm, C > %0.75
22
721399100011
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için, C < %0.25
23
721399100013
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için, C < %0.25
24
721399100019
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; C < %0.25
25
721399901011
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; civata ve somun imali için, %0.25 <= C < %0.6
26
721399901013
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; tel ve çivi imali için, %0.25 <= C < %0.6
27
721399901019
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; %0.25 <= C < %0.6
28
721399909000
Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin; C >= %0.6
29
722710000000
Yüksek hız çeliğinden filmaşin; sıcak haddelenmiş, kangal halinde
30
722720000000
Siliko manganez çeliğinden filmaşin; sıcak haddelenmiş, kangal halinde
31
722790100000
Diğer alaşımlı çelikten filmaşin; sıcak haddelenmiş, kangal halinde; Bor = > %0.0008 ile fasılın 1 (f) notunda belirtilen ..., devamı resmi gazetede
32
722790500000
Diğer alaşımlı çelikten filmaşin; sıcak haddelenmiş, kangal halinde, %0.9 <= C =< %1.15, %0.5 <= Krom <= %2 ve varsa Molibden =< %0.5
33
722790950000
Diğer alaşımlı çelikten sıcak haddelenmiş, kangal halinde diğer filmaşin
Ek-1b: Başvuru Konusu Eşyanın İthalatında Uygulanan Mevzuat
Sıra
GTİP
KDV
Gümrük Vergileri (%)
İstisna
AB-STA
G.KORE
MALEZYA
SİNGAPUR
VENEZUELA
GTS EAGÜ
GTS ÖTDÜ
GTS GYÜ
D.Ü.
1
721310000000
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
2
721320000011
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
3
721320000012
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
4
721320000013
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
5
721320000019
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
6
721391100000
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
7
721391200000
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
Tekerlek dış lastiği çelik kordu ve lastik teli imal eden tesislerin doğrudan ithalatında gümrük vergisi geçici bir süre %0 uygulanır ve bu halde gümrük mevzuatının nihai kullanımına ilişkin hükümlerine tabi olur.
8
721391410011
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
9
721391410012
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
10
721391410013
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
11
721391410019
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
12
721391490011
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
13
721391490012
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
14
721391490013
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
15
721391490019
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
16
721391701011
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
17
721391701012
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
18
721391701013
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
19
721391701019
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
20
721391709000
20
0
0
0
0
8
40
40
40
40
21
721391900000
20
0
0
0
0
8
40
40
40
40
22
721399100011
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
23
721399100013
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
24
721399100019
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
25
721399901011
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
26
721399901013
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
27
721399901019
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
28
721399909000
20
0
0
0
0
8
40
40
40
40
29
722710000000
20
0
0
0
0
1,2
6
6
6
6
30
722720000000
20
0
0
0
0
1,6
8
8
8
8
31
722790100000
20
0
0
0
0
8
40
40
40
40
32
722790500000
20
0
0
0
0
0,6
3
3
3
3
33
722790950000
20
0
0
0
0
6
30
30
30
30
Ek-1c: Ülkeler İtibariyle İthalat
İTHALATÇI ÜLKELER
Miktar (Ton)
Değer (Milyon $)
B.F. (Dolar/ton)
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
Rusya Federasyonu
90.758
29.342
111.643
173.433
82.801
147.525
43
13
79
125
67
93
474
442
708
721
808
632
Malezya
-
-
-
-
-
89.193
-
-
-
-
-
59
0
0
0
0
0
660
Mısır
-
-
9.580
24
24
69.889
-
-
6
0
0
49
0
0
608
1107
1081
698
İspanya
144.134
158.068
144.929
78.327
57.142
49.883
94
95
123
82
61
46
655
600
849
1053
1065
927
Güney Kore
25.937
33.527
31.661
41.860
20.060
36.754
20
24
30
51
25
35
768
710
950
1222
1230
958
Çin
16.777
8.582
13.751
13.447
714
29.043
12
5
10
14
1
22
726
577
735
1054
838
758
Almanya
30.150
46.416
88.509
83.881
46.005
24.641
24
31
83
101
56
28
801
658
936
1202
1222
1142
İngiltere
50.207
36.516
25.325
30.915
13.118
24.061
38
24
23
35
15
24
758
663
890
1143
1180
995
İtalya
10.669
13.288
24.089
21.099
15.944
11.660
8
8
22
24
18
12
710
640
894
1116
1106
993
Bosna-Hersek
-
47
17.399
1.532
1.007
8.356
-
0
12
1
1
6
0
587
718
963
954
766
İsviçre
7.684
6.193
10.559
12.830
6.148
7.157
6
5
10
17
8
9
821
732
964
1305
1296
1233
Avusturya
14.493
13.110
16.407
17.718
12.963
5.820
14
12
17
22
16
8
944
880
1058
1256
1226
1388
Fransa
3.856
3.987
17.526
14.655
9.656
5.624
3
3
16
17
11
7
733
656
925
1129
1154
1167
Japonya
11.452
15.234
29.903
4.792
4.792
2.676
10
11
23
7
7
3
860
718
765
1469
1469
945
Hollanda
3.995
6.026
1.532
2.410
2.238
787
3
4
1
3
3
1
708
597
649
1192
1197
1026
Diğer
14.836
12.126
22.554
10.465
9.087
1.134
8
6
18
9
7
1
547
466
777
852
821
736
Genel Toplam
424.948
382.460
565.367
507.388
281.701
514.204
283
239
473
508
296
402
666
624
836
1002
1049
782
Ek-1d: Yerli Üretimin Ekonomik Göstergeleri
EKONOMİK GÖSTERGELER
Birim
2019
2020
2021
2022
2022 (1-6)
2023 (1-6)
İthalat
Ton
424.948
382.460
565.367
507.388
281.701
514.204
Tüketim
Endeks
100
110
129
115
100
97
Üretim
Endeks
100
99
102
94
100
65
İthalat/ Yerli Üretim oranı
Endeks
100
91
130
127
100
279
İthalatın piyasa payı
Endeks
100
82
103
103
100
188
Genel İthalat B.F.
$/Ton
666
624
836
1.002
1.049
782
Yurt içi satışlar
Endeks
100
115
128
114
100
73
Yurt dışı satışlar
Endeks
100
84
62
66
100
49
Kapasite
Endeks
100
100
100
100
100
100
KKO
Endeks
100
99
102
94
100
65
Stoklar
Endeks
100
260
87
90
100
95
İstihdam
Endeks
100
104
113
113
100
96
Verimlilik
Endeks
100
95
91
83
100
68
Karlılık
Endeks
100
416
917
311
100
-9
Ek-1e: Önlemden Muaf Tutulacak GYÜ Listesi
Afganistan İslam Cumhuriyeti, Angola Cumhuriyeti, Arjantin Cumhuriyeti, Arnavutluk Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti, Belize, Benin Cumhuriyeti, Belarus Cumhuriyeti , Butan Krallığı, Bolivya Çok Uluslu Devleti, Bosna Hersek, Botsvana Cumhuriyeti, Burkina Faso, Myanmar Birliği Cumhuriyeti, Burundi Cumhuriyeti, Cabo Verde Cumhuriyeti, Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti, Cibuti Cumhuriyeti, Cook Adaları, Çad Cumhuriyeti, Doğu Timor Demokratik Cumhuriyeti, Dominik Cumhuriyeti, Dominika, Ekvator Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi Cumhuriyeti, El Salvador Cumhuriyeti, Eritre Devleti, Esvatini Krallığı, Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti, Fiji Cumhuriyeti, Kotdivuar Cumhuriyeti, Filipinler Cumhuriyeti, Filistin Devleti, Gabon Cumhuriyeti, Gambiya Cumhuriyeti, Gana Cumhuriyeti, Gine Cumhuriyeti, Gine-Bissau Cumhuriyeti, Grenada, Guatemala Cumhuriyeti, Güney Sudan Cumhuriyeti, Haiti Cumhuriyeti, Honduras Cumhuriyeti, Irak Cumhuriyeti, İran İslam Cumhuriyeti, Jamaika, Kamboçya Krallığı, Kamerun Cumhuriyeti, Kazakistan Cumhuriyeti, Kenya Cumhuriyeti, Kırgız Cumhuriyeti, Kiribati Cumhuriyeti, Kolombiya Cumhuriyeti, Komorlar Birliği, Kongo Cumhuriyeti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kosova Cumhuriyeti, Kosta Rika Cumhuriyeti, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti, Küba Cumhuriyeti, Laos Demokratik Halk Cumhuriyeti, Lesotho Krallığı, Liberya Cumhuriyeti, Libya Devleti, Lübnan Cumhuriyeti, Madagaskar Cumhuriyeti, Malavi Cumhuriyeti, Maldivler Cumhuriyeti, Mali Cumhuriyeti, Marşal Adaları Cumhuriyeti, Mikronezya Federe Devletleri, Moğolistan, Moldova Cumhuriyeti, Moritanya İslam Cumhuriyeti, Morityus Cumhuriyeti, Mozambik Cumhuriyeti, Namibya Cumhuriyeti, Nepal Federal Demokratik Cumhuriyeti, Nijer Cumhuriyeti, Nijerya Federal Cumhuriyeti, Nikaragua Cumhuriyeti, Niue, Orta Afrika Cumhuriyeti, Özbekistan Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Palau Cumhuriyeti, Papua Yeni Gine Bağımsız Devleti, Paraguay Cumhuriyeti, Peru Cumhuriyeti, Ruanda Cumhuriyeti, Samoa Bağımsız Devleti, Sao Tome Ve Prinsipe Demokratik Cumhuriyeti, Senegal Cumhuriyeti, Sierra Leone Cumhuriyeti, Solomon Adaları, Somali Federal Cumhuriyeti, Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti, Saint Lucia, Saint Vincent Ve Grenadinler, Sudan Cumhuriyeti, Surinam Cumhuriyeti, Tacikistan Cumhuriyet, Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti, Togo Cumhuriyeti, Tonga Krallığı, Tuvalu, Türkmenistan, Uganda Cumhuriyeti, Ürdün Haşimi Krallığı, Vanuatu Cumhuriyeti, Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti, Yemen Cumhuriyeti, Zambiya Cumhuriyeti, Zimbabve Cumhuriyeti